SARAJEVO, BANJALUKA – Kao i prethodnih godina, finansijski najjača stranka u Bosni i Hercegovini i dalje je SDA, koja je imala prihode od 4,2 miliona KM, a odmah iza njih je SDP, koji je u prošloj godini prihodovao 3,4 miliona KM, dok je na trećem mjestu SNSD, koji je prošle godine imao prihode od 3,2 miliona KM.
Većinu ovog novca političke partije dobile su iz budžeta sa raznih nivoa vlasti, a očekivano, finansijski najjače su one stranke koje su na vlasti, a koje osim iz budžeta značajan priliv novca imaju i od fizičkih lica. Recimo, SDA, koja je prihodovala 4.250.388 KM, od fizičkih lica dobila je 703.000 KM, dok je iz budžeta dobila 3,2 miliona KM.
SDP od 3,4 miliona KM od fizičkih lica, odnosno članarina i donacija dobio je 670.000 KM, a od pravnih lica 43.000 KM, dok je iz budžeta sa raznih nivoa vlasti prihodovao 2,1 milion KM, a ova stranka od vlastite imovine prihodovala je čak 604.000 KM. Istovremeno, ova stranka imala je rashode od 3,4 miliona KM, od čega je na troškove propagande otišlo 1,1 milion KM, a ostalo na režijske troškove.
Odmah iza SDA, SDP-a i SNSD-a je HDZ, koji je prihodovao 2,8 miliona KM, a od tog iznosa fizička lica su donirala 302.000 KM, pravna lica 36.000 KM, a iz budžeta su dobili 2,4 miliona KM.
Milionskim prihodima može se “pohvaliti” i DF, koji je u prošloj godini na račun dobio 1,1 milion KM, ali su im rashodi iznosili 1,2 miliona KM. Od ukupnog iznosa koji su prihodovali, manje od 100.000 KM se odnosi na donacije, a dominantno novac su dobijali iz budžeta raznih nivoa vlasti i to više od milion KM.
Odmah poslije njih je PDP, koji je imao prihode od 935.000 KM, od čega iz budžeta države, entiteta i lokalnih zajednica 678.000 KM, a ostalo su uglavnom prihodi od fizičkih lica.
Narod i pravda Elmedina Konakovića u prošloj godini prihodovala je 1,3 miliona KM, od čega se na prihode iz budžeta odnosi 1,2 miliona KM, a manje od 50.000 KM od članarina i donacija. I njihov koalicioni partner Naša stranka imala je prihode malo preko milion KM, od čega se na prihode iz budžeta odnosi 743.000 KM
Značajan iznos prihodovala je i Socijalistička partija, i to 750.000 KM, od čega je iz budžeta “povukla” 459.000, a od fizičkih lica 191.000 KM. Ova partija imala je rashode od 838.000 KM, od kojih su troškovi propagande 338.000 KM.
Ujedinjena Srpska imala je prihode od 662.000 KM, od čega iz budžeta 395.000, a od fizičkih lica 265.000 KM, dok su rashodi ove stranke iznosili 862.000 KM, a na troškove propagande otišlo je 390.000 KM.
Među “poznatijim” strankama, najmanje je prihodovao SDS, i to “svega” 559.000 KM, od čega je iz budžeta dobio 407.000 KM, a od fizičkih lica 68.000 KM, a zanimljivo je da je SDS jedna od rijetkih stranaka koja je imala manje rashoda nego prihoda. Rashodi SDS-a iznosili su 386.000 KM.
Zanimljiva je i finansijska slika Narodnog fronta Jelene Trivić. Ova stranka prošle godine imala je prihode od 676.000 KM, od čega nula KM iz budžeta, a čak 665.000 KM od fizičkih lica. Narodni front prošle godine potrošio je 797.000 KM.
“Teško je iskontrolisati ispravnost tih izvještaja i po izvještajima koje dostavljaju na izborima vidi se da tu ima dosta nelogičnosti, posebno na prihodovnoj strani, ali i na rashodovnoj. Nigdje u rashodima nema stavke iz koje plaćaju posmatrače, a svi znamo da ih plaćaju. Bili smo svjedoci da su političke partije plaćale glas 100 pa i 150 KM i to isto nema u finansijskim izvještajima”, rekao je Vehid Šehić, bivši predsjednik Centralne izborne komisije BiH.
On kaže da CIK, odnosno služba za reviziju CIK-a nema kapacitete da napravi dubinsku analizu finansijskog poslovanja političkih subjekata i u tu kontrolu se trebaju uključiti i druge institucije koje se bave kontrolom finansija, od finansijske policije do revizora.
Šehić podsjeća i na aferu FIMI medija koja je potresla Hrvatsku, a u kojoj je osumnjičen bivši premijer Hrvatske Ivo Sanader, navodeći da je ta afera pokazala kako se novac iz javnog sektora izvlači za finansiranje političkih partija.
Inače, političke partije u Bosni i Hercegovini prošle godine prihodovale su 29,2 miliona KM, od čega su iz budžeta dobile 20,8 miliona KM, od članarina 2,5 miliona KM, priloga fizičkih lica 3,5 miliona KM. Dugovanja političkih stranaka zaključno sa prošlom godinom iznosila su 6,9 miliona KM.Nezavisne