ZAGREB, Svako ko otvori firmu jednokratno dobije nešto preko pet hiljada KM, nepovratno, i još pet hiljada maraka ako zaposli osobu s visokom stručnom spremom. Poslodavcima u kreditu subvencionišu kamatu do 2,5 hiljade maraka godišnje, aisto tako i mladima koji su uzeli stambeni kredit. Gdje to ima? U Blatu.
U moru loših priča u Hrvatskoj jedna svijetla dolazi s Korčule, iz Blata – nekad najvećeg sela u Jugoslaviji. Za današnje vrijeme Blato je pravo čudo – opština dvadeset godina nije imala minusa na računu, nije ulazila u kredite, puni budžet zahvaljujući svojoj privredi, troši onoliko koliko za trošenje ima, a oko 250 hiljada KM svake godine vrati u džep mještana.
“Od 3.700 stanovnika opštine Blato, zaposleno ih je 1.400. od toga više od 900 u privredi. Naša je anketna nezaposlenost tek oko šest odsto, što znači da većina ljudi nešto radi. Ovdje ne možete naći nezaposlenog ‘manovala’, svi su zauzeti”, kaže za Novi list Ivo Gavranić, prof. kineziologije, blatski načelnik, koji je 2004. godine na tom mjestu zamijenio Branka Bačića, bivšeg ministra. Generacija su, i, zajedno s još desetak zagrebačkih studenata, “ekipa” koja se, odmah nakon diplome 1983., vratila kući, u Blato. HDZ je u ovoj opštini na vlasti od 1993. godine, prvo Bačić, a onda Gavranić, koji je na zadnjim lokalnim izborima dobio 75 odsto glasova.
Blato do sada krizu nije osjetilo. Kičma mjesta je Radež, malo blatsko brodogradilište, koje radi od 1954. i u kojem prosječna plata iznosi oko 1500 KM. Radničko je akcionarsko društvo, u kojem ničiji udio ne prelazi jedan odsto. Imaju Blato 1902 za proizvodnju vina i ulja, još stotinu malih obrtnika koji zapošljavaju više od 400 mještana.
Svakom ko otvori novo radno mjesto, opština godinu dana za tog zaposlenika plaća polovinu bruto plate, kolika god ona bila, uz uslov da radnik posao ima i još dvije godine nakon toga.
Svako ko otvori obrt jednokratno dobije i oko pet hiljada KM, nepovratno, i još oko tri hiljade ako zaposli osobu s višom stručnom spremom, pet hiljada KM za zapošljavanje radnika s visokom stručnom spremom. Obrtnicima u kreditu opština, nadalje, subvencionira kamatu do dvije i po hiljade KM godišnje, jednako tako mladima koji su uzeli stambeni kredit. Opštinski budžet njima, ujedno, subvencionira trošak jaslica i vrtića, dok se za rođenje prvog djeteta dobije nešto preko 1000 KM, za drugo 2,5 hiljade, za treće preko 15 hiljada, četvrto 18 hiljada i tako redom.
“Trebaju konkretni potezi da bi ljude vratili i zadržali na otoku. Nama nisu problem kuće, stanovi, toga ima, već radna mjesta”, zaključuje načelnik. Dosad je bilo dobro, no sve je pod upitnikom”, zaključuje načelnik Ivo Gavranić.
Izdvajanje novca za mlade urodilo je plodom, jer se broj novorođenih izjednačio s brojem umrlih, što znači da se mjesto i demografski oporavlja. Osim jaslica i vrtića, imaju svog liječnika i zubara, pedijatra i ginekologa, to, nekad najveće selo u Jugoslaviji, ima sva obilježja grada – komunalnu službu koja čisti ulice i održava park s fontanom, imaju gimnaziju i stručnu srednju školu s 205 učenika iz cijele Korčule, koja je, zahvaljujući besplatnom prijevozu po otoku, zadržala 80 odsto svojih srednjoškolaca. Net.hr