VAŠINGTON/ BRISEL, Barak Obama i njemački kancelar Angela Merkel smatraju da je rješavanje krize duga u zoni evra važno za svjetsku ekonomiju.
Saopštio je to u utorak uveče kabinet predsjednika SAD poslije njihovog telefonskog razgovora, javile su agencije.
Obama je sa Merkelovom razgovarao o krizi u evrozoni uoči samita lidera Evropske monetarne unije, koji bi trebalo da danas bude održan u Briselu. Oni su se složili da je važno da se kriza efikasno riješi, da bi se podržao oporavak privrede u Evropi i svijetu.
Telefonski razgovor Obame i Merkelova dolazi u vrijeme dok se gase nade da će na samitu doći do velike reforme zone evra. Merkelova je upozorila da “neće biti spektakularnog prodora” na samitu sazvanom u vrijeme dok je moguće proglašenje moratorijuma Grčke na plaćanje.
Bijela kuća mjesecima govori da ima povjerenja u sposobnost Evropljana da prevaziđu krizu, ali Obama je potvrdio da su previranja u evrozoni posljednjih mjeseci stvorila “teške uslove” za američku privredu.
Današnjem sastanku u Briselu prisustvovaće i izvršni direktor Međunarodnog monetarnog fonda (MMF) Kristin Lagard. MMF je u utorak uveče pozvao EU da hitno preduzme akciju za suzbijanje krize u zoni evra i spriječi da se nedaće najslabijih ekonomija prenesu na cijeli region i nanesu štetu svjetskoj ekonomiji. MMF je u najnovijem izvještaju o ekonomskoj situaciji u 17 članica evrozone upozorio da su rezultati bilo kakvih mjera nepredvidljivi i ukazao na to da je evrozoni neophodno da uključi više novca privatnih investitora u podršku najugroženijim članicama i njihovim bankama, koje su još slabe. Fond je pozvao lidere EU da povećaju obim Evropskog fonda za finansijsku stabilnost. U izvještaju je upozoreno da su čak i jake evropske ekonomije, kao što su Njemačka i Francuska, u opasnosti od prenošenja krize iz posrnulih zemalja – Grčke, Irske, Portugalije, Italije i Španije.
– Još tri godine Evropa će morati da se bavi krizom u EU – smatra austrijski kancelar Verner Fajman i dodaje da od današnjeg Samita ne treba imati pretjerana očekivanja. Francuski ministar finansija Fransoa Baroen izjavio je da u evrozoni vlada načelna saglasnost kad je riječ o dužničkoj krizi.
Kada je riječ o krizi u SAD, Obama smatra da ima “napretka” u pregovorima sa republikancima o zaduživanju savezne vlade SAD, ali je naglasio da “nema mnogo vremena” da se izbjegne proglašenje moratorijuma SAD na plaćanje.
Navodeći opasnost “nepovoljnih tržišnih reakcija”, ako se kriza ne riješi brzo, Obama je pohvalio inicijativu nekoliko senatora – demokrata i republikanaca, koji su u utorak iznijeli nov plan za smanjenje deficita. Plan navodno predviđa smanjenje rashoda za 3.600 do 3.700 milijardi dolara tokom deset godina.
– Naš problem sada je što se približavamo suštini, a nema mnogo vremena – naglasio je Obama, dok je Trezor upozorio da bi moratorijum SAD na isplate stupio na snagu 2. avgusta, ako ne bude sporazuma u Kongresu o podizanju plafona za zaduživanje savezne vlade.
Evro ojačao
Američki dolar oslabio je juče prema evru, jer će, kako ocjenjuju finansijski analitičari, na vanrednom samitu evrozone danas u Briselu biti postignut sporazum o ublažavanju krize izazvane javnim dugom Grčke. Evro je ojačao na 1,4134 dolara, a u utorak je koštao 1,4090 dolara.