NJUJORK, Na svjetskim tržištima valuta protekle sedmice su pod snažnim pritiskom naizmjence bili kurs evra i dolara, zavisno o tome je li u fokusu ulagača bila dužnička kriza u evrozoni ili pregovori u Washingtonu o povećanju državnog zaduživanja.
Kurs evra prema dolaru pao je prošle radne sedmice 0,7 odsto, na 1,4160 dolara, dok je u odnosu na japansku valutu potonuo 2,6 odsto, na 112,05 jena. I dolar je oslabio prema jenu, pa mu je kurs pao 1,9 odsto, na 79,10 jena.
Na samom početku sedmice pod snažnim je pritiskom bio evro, nakon što je agencija Moody's smanjila kreditni rejting Irske na bezvrijedan status i upozorila da bi i toj članici evrozone mogla zatrebati nova pomoć. Sve je jasnije da će, nakon Grčke, drugi paket međunarodne finansijske međunarodne pomoći trebati i Irskoj i Portugalu. Ali, još je ozbiljnija prijetnja evru mogućnost da dužnička kriza zahvati Italiju i Španiju, treću i četvrtu po veličini evropsku privredu.
Prošle sedmice prinosi na državne obveznice tih članica evrozone snažnosu porasli. Razlika između prinosa po 10-godišnjim španskim i italijanskim obveznicama i onih na referentne njemačke obveznice dostigla je najviši nivo od sredine 1990-ih godina. S rastom troškova zaduživanja servisiranje dugova postaje sve skuplje, što može dovesti do privrednog usporavanja i izazvati veće gubitke bankama. Zbog toga je kurs evra pao na samo 1,3838 dolara, najniži nivo u četiri mjeseca. Ipak, pritisak na evro popustio je polovicom sedmice, kada su italijanska vlada i opozicione stranke postigle dogovor o mjerama budetske štednje, vrijedne više od 40 milijardi evra.
Tada se, pod pritiskom našao dolar jer su dvije agencije, Moody's i Standard & Poor's, upozorile da SAD-u prijeti gubitak najvišeg ‘AAA’ kreditnog rejtinga, ako Bijela kuća i republikanci u Kongresu ne postignu dogovor o povećanju nivoa dozvoljenog državnog zaduživanja.
“Zabilježili smo oštar zaokret kod dolara u posljednjih nekoliko dana zbog objavljivanja da je Moody's stavio na razmatranje kreditni rejting SAD-a radi mogućeg sniženja. Ključno je hoće li vlasti u SAD-u podići limit zaduživanja do 2. avgusta, a dolar je osjetljiv na pojačane rizike zaoštravanja političke krize”, rekao je Lee Hardman, analitičar u Bank of Tokyo-Mitsubishi. Zbog toga je dolar naglo oslabio, pa se u četvrtak cijena evra probila iznad nivoa od 1,42 dolara.
S obzirom na nejasne izglede vezane uz kurs evra prema dolaru, temeljem zabrinutosti u vezi dugova u evrozoni i SAD-u, neki analitičari zagovaraju kupnju švajcarskog franka, kao svojevrsnu zaštitu od rizika slabljenja i evra i dolara. “S obzirom na probleme s državnim dugovima u Evropi i SAD-u, očekujemo da će švajcarski franak biti glavni zaklon od slabljenja dolara u slučaju snižavanja rejtinga. Franak bi tako trebao ojačati prema dolaru i, u manjoj mjeri, prema evru”, kazao je analitičar Commonwealth Bank of Australia Richard Grace.
Zbog toga su prošle sedmice i evro i dolar prema švajcarskoj valuti potonuli na rekordno nizak nivo. Kurs evra zaronio je u jednom trenutku na samo 1,1494, a dolara na 0,8082 franka. Ipak, krajem sedmice obe su se te valute ponešto oporavile, pa je u petak cijena evra dostigla 1,1535, a dolara 0,8145 franaka. Hina