BRISEL, Napori aviokompanija da smanje težinu letjelica uzimanjem manje goriva mogu da ugroze putnike, rekli su piloti i sindikati radnika u avijaciji nakon nekoliko incidenata kada je posada bila prinuđena da prizemlji avion zbog nedostatka goriva.
Španske vlasti istražuju slučaj loukost kompanije “Rajaner” kada su tri pilota vanredno sletjela u roku od nekoliko minuta, jer su njihove letjelice gubile gorivo, odnosno došle do minimuma količine goriva koji zahtijevaju bezbjednosni propisi EU.
Dok su takvi incidenti relativno rijetki Udruženje evropskih pilota /ECA/ kaže da su piloti pod velikim rastućim pritiskom da smanje tovar sipanjem manje količine goriva na minimum dozvoljene količine zbog visokih cijena.
Cijena goriva za avione u julu je skočila za 7,5 odsto u odnosu na prethodnu godinu.
“Vidimo da je sve veći pritisak na pilote da se više brinu o privredi nego o bezbjednosti”, rekao je Niko Forbah, predsjednik ECA, koja zastupa 38.000 pilota u Evropi.
Ne imenujući aviokompaniju Forbah je rekao medijskom portalu EU “EurAktivu” da je pilotima ponuđena finansijska nagrada da smanje količinu goriva.
On je okrivio i vladine mjere štednje odnosno smanjenje broja inspektora koji nadgledaju primjenu bezbjednosnih propisa EU.
Prema propisima EU, putnički avioni moraju da nose dovoljnu količinu goriva za nepredviđene situacije, kao što su neočekivana kašnjenja ili preusmjeravanja na druge aerodrome ili da traže hitno slijetanje kada putnički avion dođe do granice od količine goriva dovoljne za još 30 minuta leta.
Hitan zahtjev pilota koji se bazira na maloj količini goriva alarmira kontrolore leta da avionu daju prioritet pri slijetanju, a da se ne moraju raspoređivati spasilačke ekipe na tlu, a u slučaju diverzija kapetan i kopilot objasniće okolnosti putnicima.
Propisi EU, takođe, daju kapetanima pravo da zatraže dodatno gorivo, osim one količine u čiju je količinu uračunat porez, vrijeme leta i težina letjelice, ako predvide gust saobraćaj ili vremenske neprilike na aerodromima na koje trebaju da slete.
“Dok je praksa promovisanja letova sa manjom količinom dodatnog goriva u skladu sa zakonom oni postavljaju pitanje da li je povinovanje minimalnim standardima EU dovoljno za punu bezbjednost putnika”, saopštila ECA.
Promovisanje uštede goriva može da pomogne u postizanju profita, ali isto tako može drastično da smanji bezbjednst.
U međuvremenu, španska vlada istražuje šta se dogodilo 26. jula kada su tri pilota kompanije “Rajanair” zatražila vanredno slijetanje na aerodromu u Valensiji nakon kašnjenja iznad Madrida od više od jednog sata zbog olujnog nevremena.
Svaki od aviona imao je na raspolaganju goriva za još oko pola sata leta.
Izvršni direktor “Rajanaira” Majkl O`Liri odbacio je svaku optužbu za nemar, rekavši da aviokompanija ostavlja pilotima da odluči koliko goriva mogu da ponesu.
O`Liri je ovo rekao nakon navoda španske vlade da su tri pilota ispravno i tačno proglasila nedostatak goriva kada se njihova letjelica približila minimumu od 30 minuta preostalog leta, kao što nalažu propisi EU.
Aviokompanija je odbacila optužbe da je izvršila pritisak na pilote da smanje troškove ili da je kaznila pilote koji to nisu uradili.
Ovo vanredno slijetanje jedno je od nekoliko sukoba ove kompanije i španske vlade.
Samo šest dana prije incidenta sa gorivom “Rajaner” najavio je smanjenje broja letova za Madrid i Barselonu, protestujući zbog visokih aerodromskih taksi.
Četiri dana kasnije 24. jula kompanija je apelovala da vlada zabrani policajcima da u avion unose vatreno oružje nakon što je prijavljeno da je jedan policajac tajno unio oružje u avion, prenose agencije.