MINHEN, Jedna bavarska zajednica na jugu Njemačke smislila je nov način borbe protiv globalne ekonomske krize, koji podrazumijeva štampanje vlastitog novca.
U regionu Himgau, u blizini Minhena, lokalna valuta himgauer postiže fantastičan uspjeh od uvođenja 2003. godine i nema znakove slabljenja zbog ekonomske krize.
“Naprotiv, entuzijazam raste. Mislim da su ljudi u regionu u cjelini pozitivniji nego u ostatku zemlje”, rekao je Kristijan Geleri, vođa projekta.
Novčanice živih boja u apoenima od jednog, dva, pet, 10, 20 i 50 himgauera mogu biti nabavljene u 42 mjenjačnice u regionu i koristiti se u 600 lokalnih firmi.
“Odnos himgauera prema evru je jedan na prema jedan, ali postoji mogućnost izmjene kursa ukoliko evro zapadne u teškoće”, rekao je Geleri.
On je dodao da svaki put kada potrošač promijeni novac, tri odsto od sume odlazi za podršku nekog lokalnog projekta po izboru potrošača. Veliki broj projekata i neprofitnih organizacija na lokalnom nivou je profitirao, uključujući agencije za očuvanje okoline, muzičke škole, veslačke klubove, humanitarna udruženja i crkve. Geleri kaže da je lokalni sportski klub izgrađen djelimično od prihoda ostvarenih prodajom himgauera. Preduzimačima se dopada ova šema jer obezbjeđuje lojalnost potrošača i ohrabruje upotrebu lokalnih proizvoda.
“Prodavnice hrane uzimaju jabuke iz regiona jer mogu potrošiti himgauere s lokalnim farmerima”, kaže Geleri.
Aleksandar Jeger, prodavač namještaja, kaže da je za njega to način da se potrošači stalno vraćaju i od kada posluje s novom valutom ima više klijenata. On je dodao da petinu prometa obavlja u regionalnoj valuti.
Ova valuta je jedna od 28 širom Njemačke i Austrije, ali nijedna nije postigla ovakav uspjeh. Od skromnih početaka 2003. godine sa 130 potrošača, 100 lokalnih firmi i pet lokalnih projekata, ova valuta sada može da se pohvali sa skoro 2.000 redovnih korisnika koji troše gotovinu u 600 firmi i podržavaju 200 projekata. Za pet godina od kada je uvedena razmijenjeno je 2,8 miliona himgauera, a sada je u opticaju više od 300.000 himgauera.
Za razliku od uobičajenih valuta himgauer ima ograničen vijek trajanja i ističe godinu nakon štampanja, dok svaka tri mjeseca gubi dva odsto svoje vrijednosti.
“To ohrabruje potrošače da brzo potroše novac što obezbjeđuje aktivnost ‘himgauer ekonomije’ i obezbjeđuje da novac ne stagnira”, kaže zamjenik Asocijacije himgauer Klaus Kop.
Među takozvane komplementarne valute ubrajaju se i berkšersi i itaka aurs u SAD i totnes i luis funte u Velikoj Britaniji.
Budućnost himgauera
Kristijan Geleri, vođa projekta “Himgauer”, realan je u vezi s njegovom budućnošću jer smatra da nema šanse da himgauer zauzme mjesto evra ili da nova valuta može potpuno da zaštiti zajednicu od globalne krize.
“Valuta može omogućiti zajednicama da budu više nezavisne i zaštićene od ekonomskih udara. To nije jedino rješenje, ali to je ‘treća noga’, a u ovim vremenima ona vam je potrebna”, rekao je on.
Nisu, međutim, svi pristalice ove ideje, a Gerhard Rosl, profesor ekonomije na Univerzitetu Regensberg, smatra da su regionalne valute neefikasne s obzirom na njihov cilj. On je dodao da je glavna mana regionalnog novca to što može biti korišten na ograničenom prostoru, što je opisao kao lokalni protekcionizam.
Lokalna valuta regiona Himgau lijek za krizu
