ZRENJANIN, Sudeći po broju akreditovanih laboratorija za kontrolu namirnica, potrošači u Srbiji ne bi trebalo da brinu šta kupuju u prodavnicama ili na pijacama, odnosno šta jedu i piju. Ali, iz zrenjaninskog Bioekološkog centra (BEC) upozoravaju da situacija na ovom planu nimalo nije ružičasta i da bi prethodno valjalo ispititi one koji provjeravaju kvalitet namirnica.
– U Srbiji ima oko 300 akreditovanih laboratorija u oblasti kontrole hrane i pića. Samo u Beogradu ih je 100, u Novom Sadu 50 – kao pečurke poslije kiše niču u svim većim gradovima. Nije samo utisak da se rješenja o akreditaciji lako dodjeljuju, i pitanje je koliko ustanove zaista ispunjavaju stroge uslove koji bi trebalo da važe za kontrolu – ističu zrenjaninski laboranti, navodeći primjer susjedne Hrvatske, gdje samo stotinak firmi obavlja važan posao kontrole namirnica.
BEC je laboratorija koja nastavlja tradiciju renomiranog Instituta „Servo Mihalj“, koji je decenijama bio razvojni centar i naučna baza za mnogobrojne fabrike hrane ovog agroindustrijskog giganta. Poslije uspješne privatizacije (danas je BEC u stoprocentnom vlasništvu američke kompanije BIT), ovdje se bave ispitivanjem životnih namirnica, proizvoda opšte upotrebe, ali i vazduha, đubriva, otpada, vode… Od 60 zaposlenih, čiji je prosjek starosti 35 godina, više od polovine su fakultetski obrazovani – stručnjaci za hemiju, tehnologiju, biologiju.
– Nažalost, kod nas još nema svijesti o neophodnosti stroge kontrole proizvoda. Ona se uglavnom svodi na provjere koje nalažu inspekcije kada naiđu na sumnjivu robu. Rijetke su preventivne kontrole trgovaca, proizvođača, udruženja potrošača. A, zbog nemaštine, građani su ravnodušni i na rafovima biraju uglavnom po cijeni – kvalitet je u drugom planu – ističe Danijela Dimitrijević, direktorka BEC.
Zrenjaninski kontrolori hrane akreditovani su čak za 500 metoda ispitivanja. Rade na najsavremenijim aparatima i u skladu sa evropskim standardima. Ovdje stalno ulažu u razvoj i opremanje, čime malo koja laboratorija u Srbiji može da se pohvali. Nije tajna da su neke „osposobljene“ samo za kontrolu deklaracija a ne i sadržaja proizvoda.
– Međutim, nalazimo se donekle u apsurdnoj situaciji. Kontrola proizvoda je nedovoljna, akreditovanih laboratorija je previše, a malo pravih i dobro opremljenih. Kada radite po zakonu i na osnovu stručnosti, proizvođači vas izbjegavaju i traže usluge onih čiji su kriterijumi blaži, koji lakše izdaju uvjerenja – iznose zrenjaninski laboranti, uvjereni da će praksa ubrzano morati da se mijenja ukoliko ozbiljno stremimo približavanju EU, gdje je zaštita potrošača na prvom mjestu.
“Doktori“ za komarce
BEC je nosilac prestižnog priznanja za inovacije – njegovi stručnjaci, u saradnji sa naučnicima iz Izraela, poslije decenijskog rada, uspjeli su da proizvedu biološki insekticid za uništavanje larvi komaraca. Razvoj i proizvodnja bioloških preparata svrstali su BEC u red evropskih firmi, čiji proizvodi doprinose zaštiti životne sredine. Novosti