BANJALUKA, Republika Srpska (RS) je održala makroekonomsku stabilnost i uvela mnoge administrativne olakšice za pokretanje biznisa, ali to još nije dovoljno za razvoj povoljnog poslovnog ambijenta, navodi se u posljednjem izvještaju Svjetske banke o lakoći poslovanja „Duing biznis“ u BiH.
Načelnik Odjeljenja za analizu uticaja propisa u Ministarstvu za ekonomske odnose i regionalnu saradnju Gordana Opačić izjavila je danas Srni da su ovim izvještajem, koji mjeri lakoću poslovanja u 183 zemlje, obuhvaćene oblasti koje se odnose na početak poslovanja, dobijanje građevinskih dozvola, registraciju vlasništva, dobijanje kredita, plaćanje poreza, prekograničnu saradnju, izvršenje ugovora i zatvaranje biznisa.
Prema njenim riječima, „Duing biznis“ mjeri i lakoću poslovanja 22 grada u regionu, među kojima su iz BiH uzeti Sarajevo, Banjaluka i Mostar, a na osnovu podataka za Banjaluku moguće je napraviti i procjenu situacije u Republici Srpskoj.
Ovaj izvještaj očekuje se u februaru.
“U oblasti početka poslovanja od juna 2009. do maja 2010. godine 117 zemalja je implementiralo 216 značajnih regulatornih reformi kojima se olakšava počinjanje poslovnih aktivnosti, u čemu je Srpska postigla napredak donošenjem novog Zakona o stvarnim pravima“, istakla je Opačićeva.
Ona je dodala da je u ovoj oblasti ukinuta i obaveza stranim investitorima da se prije registracije kod nadležnog suda moraju registrovati u Ministarstvu vanjske trgovine i ekonomskih odnosa BiH, čime su oni izjednačeni sa domaćim preduzećima.
Opačićeva je najavila da će usklađivanje propisa o registraciji poslovnih subjekata sa novim Zakonom o privrednim društvima ubrzati registraciju za nove subjekte.
“Ranije je za to bio potreban 51 dan, a primjenom novog zakona to vrijeme će biti skraćeno na 12 dana. To se ne odnosi samo na registraciju u sudu, već na sve procedure“, rekla je Opačićeva.
Kada je u pitanju izdavanje građevinskih dozvola i registracija imovine, ove godine usvojen je Zakon o prostornom uređenju i građenju gdje veliku olakšicu predstavlja spajanje urbanističke saglasnosti i građevinske dozvole u jednu formalnost, čime se mnogo manje gubi na vremenu, a digitalizacijom zemljišnih knjiga ubrzava se registracija nekretnina, što je sada moguće postići za svega nekoliko dana.
“Očekujemo da će nakon podataka koje prikupimo uslijediti bolje rangiranje Banjaluke među 22 grada u regionu, jer je u oblasti početka poslovanja ona do sada bila na 20. mjestu”, rekla je Opačićeva.
Govoreći o privrednim sporovima, ona je pojasnila da će se pozicija Banjaluke i Republike Srpske popraviti osnivanjem privrednih sudova koji su u maju preuzeli značajan broj predmeta, što će doprinijeti njihovom bržem rješavanju.
Opačićeva ukazuje da je globalna ekonomska kriza potakla mnoge institucionalne reforme u 2009. i 2010. godini u zemljama regiona, u pravcu olakšavanja procedura za održiva preduzeća koja su postala insolventna, kroz davanje povlastica i reprogram dugova.
“Svjetska banka je kroz ‘Duing biznis’ izvještaj dala podršku tom načinu pomaganja održivim preduzećima, jer su prije toga insolventna preduzeća odmah išla u likvidacioni postupak. I Vlada RS je u toku prošle godine uradila veliki broj reprograma, čime je pomognuto subjektima koji realno mogu da se održe“, rekla je Opačićeva.
Ona je istakla da resorno ministarstvo aktivno radi na poboljšanju poslovnog ambijenta, podsjećajući da je RS još 2006. godine bila eksperimentalni region Svjetske banke koja je prva u regionu uradila projekat “giljotine propisa” u ovoj oblasti, što je sada na nivou lokalnih zajednica.
Banjaluka, Doboj, Novi Grad i Modriča su već završili ovaj projekat čiji je cilj da se ukinu nepotrebne administrativne barijere, a sada ga provode Prijedor i Bijeljina.
Opačićeva kaže da Banjaluka, kao centar sa najviše registrovanih privrednih subjekata, može da se uzme kao standard za manje opštine u Srpskoj, uz ocjenu da manje opštine mogu mnogo brže da odrade procedure za pokretanje biznisa koje su u njihovoj nadležnosti.
Ona je dodala da Ministarstvo nastoji da uvede mehanizam za predlagače propisa kojim će se procjenjivati njihov uticaj prije nego što se propisi donesu.
“Nastojimo da mjerimo i troškove privrednih subjekata na osnovu administrativnih procedura, kako bi vidjeli šta se može izostaviti a da ne bude ugrožen društveni interes. To radimo u saradnji sa Privrednom komorom i Udruženjem poslodavaca”, rekla je Opačićeva.
Kada je u pitanju opšti poslovni ambijent u Srpskoj, Opačićeva ocjenjuje da postoji stabilna makroekonomska situacija i povoljan pravni okvir, ali da je to samo jedan od indikatora povoljnosti za pokretanje biznisa.
“Izvještaji Svjetske banke i Svjetskog ekonomskog foruma baziraju se na procjenama pravnog okvira, ali to nije jedini faktor, pa čak ni idealan pravni okvir ne može pružiti idealne uslove za poslovanje. Imamo primjer Makedonije, koja je poslednjih godina napredovala na ljestvici `Duing biznisa` prema ovim indikatorima, ali se ne može pohvaliti nekim značajnim investicijama. Kao jedan od faktora uzima se i politička stabilnost, odnosno bezbjednost, a u zadnje vrijeme sve više i jeftina radna snaga, koju po nekim standardima svjetskih investitora, mi nemamo“, rekla je ona.
U Republici Srpskoj je u završnoj fazi izrada Strategije za regulatornu reformu 2011 – 2015. godine, kojom se predviđa obavezno smanjenje troškova poslovanja za 25 odsto do kraja 2012. godine.
„Za Srpsku je vrlo značajno da je izradila poslovni registar odobrenja i inspekcijskih postupaka i predmeta kontrole, kojim su pobrojane sve potrebne formalnosti na entitetskom nivou za pokretanje poslovanja, i to je jedini poslovni registar te vrste na Balkanu, a rađen je po uzoru na poslovne registre Holandije i Belgije“, istakla je u izjavi za Srni načelnik Odjeljenja za analizu uticaja propisa u Ministarstvu za ekonomske odnose i regionalnu saradnju Gordana Opačić
Registar je objavljen u elektronskoj verziji na internetu, posjetioci imaju mogućnost da postavljaju pitanja na koja je resorno ministarstvo dužno da odgovori u roku do 15 dana. Srna