Jagodić Vujić: Organska proizvodnja u Semberiji zaboravljena

BIJELJINA, Semberija ne posjeduje potrebne uslove, odnosno ne postoji “spremnost zemljišta” da bi se omogućio prelazak na organsku poljoprivredu, smatra koordinator Saveza ekoloških snaga Bijeljina Snežana Jagodić Vujić.

Ona navodi da je Semberija žitnica i poljoprivredno područje koje je godinama tretirano na način konvencionalne poljoprivrede, uz često prekomjernu upotrebu sintetičkih hemijskih sredstava, pesticida, herbicida i gnojiva.

“U nekim dijelovima Semberije, odnosno u podmajevičkim selima u kojima konvencionalna poljoprivreda nije uzela maha kao u selima koja gravitiraju ka rijekama Drini i Savi, može se zasnovati proizvodnja zdrave hrane koja će tokom godina moći da uđe u sistem seritifikacije i dobiti sertifikovanog organskog proizvoda”, kaže Vujićeva, čije je Udruženje „Eko-put“ provelo istraživanja u ovoj oblasti.

Prema njenim riječima, zdrava hrana nije isto što i organska hrana, a razlikuju se po strogim kriterijumima i analizama zemljišta koji se moraju u potpunosti ispuniti kada se uđe u proces sertifikacije.

“Proces dobijanja sertifikata organske hrane je skup i dugotrajan, što je jedan od glavnih razloga zbog kog poljoprivrednici odbijaju ovakav način rada. Posljednjih nekoliko godina u porastu je proizvodnja tzv. zdrave hrane, gdje se na pojedinim parcelama biraju sorte uz maksimalno izbjegavanje korištenja hemijskih sredstava”, kaže Jagodić Vujić.

S obzirom da živimo u uslovima klimatskih promjena i globalnog zagrijavanja, mnogi poljoprivrednici prelaze na plasteničku proizvodnju koja im omogućava sigurnost prinosa.

“Prepoznatljivi brend Semberije – `semberski kupus` ne samo što je ostao nezaštićen sertifikatom, nego ga je teško naći na semberskim njivama. Poljoprivrednici radije uzgajaju sorte kupusa koje daju veći prinos, a samim tim donose i veću zaradu“ – objašnjava Vujićeva.

Ona upozorava da je nekontrolisani uvoz poljoprivrednih proizvoda iz inostranstva po niskim cijenama još jedan od razloga da na pijačnim tezgama uglavnom kupujemo hranu od preprodavaca koja je sumnjivog kvaliteta i porijekla.

“Kupujemo i konzumiramo paradajz i krastavce iz Turske, pasulj iz Argentine, soju iz Rumunije i Grčke, bijeli luk iz Kine, pileće meso iz Slovenije, ribu iz Vijetnama…Ovakav trend stavlja u nepovoljan položaj domaće poljoprivrednike i širom otvara vrata da genetski modifikovana hrana uđe na domaće tržište, a da i nismo svjesni da je konzumiramo”, upozorava Jagodić Vujić.

Organska poljoprivreda je održivi oblik poljoprivredne proizvodnje. Ona promoviše i unapređuje biodiverzitet, biološke cikluse i biološku aktivnost zemljišta. Zasniva se na minimalnoj upotrebi sredstava van gazdinstava i na metodama koje obnavljaju, održavaju i povećavaju ekološku harmoniju.

Organska poljoprivreda ne koristi sintetičke hemijske pesticide, herbicide i gnojiva, nego se oslanja na razvoj zdravog, plodnog zemljišta i promišljenoj sezonskoj smjeni biljaka.

Komentarišući genetski modifikovane organizme /GMO/, čije prisustvo prijeti da uđe i na tržište BiH, Snežana Jagodić Vujić kaže da se o njima malo zna, a puno priča.

“Jedni tvrde da genetski modifikovane biljke mogu da riješe problem gladi u svijetu, a drugi da neke mutacije izazivaju kancerogene i druge po organizam opasne bolesti. Postavlja se pitanje da li je GMO šansa ili prijetnja po čovječanstvo? Istina je obično negdje između” – napominje ona.

Zagovornici biotehnologije navode da nema dokaza da GMO nepovoljnije utiče na životnu sredinu ili ispravnost namirnica u odnosu na konvencionalno uzgojene biljke koje se obilato zaprašuju hemijskim preparatima i pesticidima.

Oni tvrde da genetski modifikovana /GM/ biljka smanjuje upotrebu pesticida, da smanjuje potrebu za oranjem i krčenjem šuma u potrazi za novim obradivim površinama, jeftinije su, ostvaruju veći prinos, zahtijevaju manje rada pri uzgoju i prilagođene su klimatskim promjenama.

Ipak, za mnoge istraživače, ekologe i širu javnost, ističe ona, genetski modifikovana hrana je nedopustivo igranje sa prirodom i čovjekom kao krajnjim konzumentom.

“Pojedini biohemičari u Evropi tvrde da vještački uneseni genetski elementi mogu u organizam da prokrijumčare neželjene gene u ćelije domaćina, što može da dovede do mutacije i kancerogenih posljedica”, upozorava Jagodić Vujić.

Ona podsjeća da postoje dvije škole mišljenja: američka i evropska -američka tvrdi da je, ako štetnost nije dokazana – modifikacija korisna, a evropska škola kaže da se, dok se štetnost ne ospori, o koristi ne može govoriti.  Srna