BANJALUKA – Za dio ključnih javnih preduzeća u Republici Srpskoj sistem interne finansijske kontrole je još strani pojam, a to ostavlja posljedice i na sprovođenje zacrtanih planova.
Na to je upozorila Glavna služba za reviziju javnog sektora u najnovijoj reviziji učinka “Interna revizija i kontrola u javnim preduzećima”, gdje je analizirano stanje u tom sektoru na adresama javnih preduzeća poput “Pošta Srpske”, “Željeznica”, “Puteva”, “Elektroprivrede”, “Šuma” i drugih na lokalnom nivou, prenosi “Glas Srpske”.
Revizijom je obuhvaćen period od 2018. do 2021. godine, a osnovni zaključak je da javna preduzeća nisu u potpunosti uspostavila efikasan i efektivan sistem internih finansijskih kontrola.
“Vrijednost imovine, prihoda, broj zaposlenih, značaj za funkcionisanje društvene zajednice, javnog sektora i poslovne zajednice i zadovoljavanje potreba građana ukazuju na potrebu postojanja efikasnog i efektivnog sistema internih finansijskih kontrola. Pokazalo se da javna preduzeća nisu u potpunosti uspostavila efikasan i efektivan sistem finansijskih kontrola, a organizacija i način funkcionisanja interne revizije ne doprinose u dovoljnoj mjeri ostvarivanju ciljeva javnih preduzeća“, piše u revizorskom izvještaju.
Odjeljenja interne revizije nemaju ni pouzdane evidencije rezultata tih angažmana, uključujući i one o datim i provjerenim preporukama.
Analizom je utvrđeno da su aktivnosti na planiranju u preduzećima i odjeljenjima interne revizije bile neusklađene.
“Studija rizika se ne izrađuje blagovremeno i vremenski nije usklađena sa izradom drugih planskih akata u javnim preduzećima. Kašnjenje u izradi te studije utiče i na kašnjenje prilikom izrade strateških kao i godišnjih planova interne revizije i sprovođenje planova iz te oblasti“, navedeno je u revizorskom izvještaju.
Izostanak planskog pristupa uticao je i na finansijske kontrole.
“Odbori za reviziju u javnim preduzećima nisu u potpunosti izvršavali obaveze iz njihove nadležnosti, propisane zakonima i profesionalnim standardima“, kategorični su revizori.
Angažmani interne revizije u javnim preduzećima su se uglavnom odnosili na finansijsku revizija i onu usklađenosti, u područjima računovodstva, finansija, finansijskog izvještavanja i područjima koja su usko povezana sa finansijama i računovodstvom.
“Oko 60 odsto angažmana nije bilo moguće povezati sa konkretnim poslovnim ciljevima preduzeća. Nije bilo moguće napraviti vezu između planiranih revizijskih angažmana i identifikovanih rizika“, navedeno je u izvještaju.
Javna preduzeća iz uzorka upravljaju sa, kako je navedeno, 53 odsto poslovne imovine velikih i srednjih kompanija i zapošljavaju 52 odsto radnika.
Prema podacima republičke Agencije za posredničke, informatičke i finansijske usluge, u Srpskoj je registrovano ukupno 198 javnih preduzeća u kojima je lani radilo više od 26.000 radnika.
Informacije do kojih su došli revizori pokazuju da raspolažu i imovinom od oko 13 milijardi KM te da im je prihod u 2021. godini bio 2,2 milijarde. Glas Srpske