SARAJEVO, BANJALUKA , Građani u BiH na prehranu godišnje potroše oko šest milijardi maraka, te oko 10,6 milijardi za neprehranu, proističe iz najaktuelnijih statističkih podataka Agencije za statistiku BiH.
Ta agencija je uradila veliku anketu 2007. godine, i to su najsvježiji podaci koji postoje u ovoj oblasti u BiH.
Dajana Mitrović, viši stručni saradnik za ankete u Agenciji za statistiku, kaže da su pripreme za obavljanje anketa veoma obimne i traju oko tri godine. U anketi od 2007. godine učestvovalo je oko 500 anketara, koji su anketirali oko 7.600 ljudi u RS, FBiH i Brčko distriktu.
Prema njenim riječima, naredna anketa planirana je za 2010. godinu, koja će biti još temeljitija i obuhvatnija od ankete iz 2007. godine, koja se bavila potrošnjom BiH i koja je urađena u saradnji s entitetskim zavodima za statistiku.
Ona takođe ističe da su troškovi u 2009. godini veći od onih iz 2007. godine, te da se povećanje može približno ustanoviti ako se anketa iz 2007. godine uporedi s anketom koju su uradili 2004. godine. Tako su 2004. godine građani za neprehranu potrošili 9,7 milijardi KM, što je 9 odsto manje nego 2007. godine, dok su za prehranu potrošili pet milijardi maraka, odnosno 11 odsto manje nego 2007. godine.
Prema podacima iz 2007. godine, građani BiH su u grupi prehrambenih proizvoda najviše izdvajali za meso i mesne proizvode, i to skoro 1,4 miljarde maraka, odnosno gotovo iznos cijelog budžeta RS za 2009. godinu. U 2009. godini su ti troškovi porasli za desetak odsto.
U grupi neprehrambenih proizvoda najviše se izdvajalo za stanovanje, odnosno oko 2,3 milijarde maraka, te za električnu energiju i druga goriva 1,2 milijarde maraka. Skoro dvije milijarde maraka su građani izdvajali za prevoz, dok su za duvanske proizvode izdvajali oko 300 miliona maraka.
Poređenja radi, zanimljivo je da je, prema podacima Agencije za promociju stranih ulaganja u BiH, od 1994. godine do kraja 2008. godine uloženo oko 11 milijardi maraka, odnosno polovina sume koju su građani BiH 2007. godine potrošili na prehranu.
Procentualno se može vidjeti da se u domenu prehrane najviše troši na meso, na koje otpada 8,5 odsto porodičnog budžeta, 4,9 odsto za mlijeko i mliječne proizvode, 4,3 odsto za hljeb i žitarične proizvode. Od neprehrambenih proizvoda se procentualno najviše izdvaja za stanovanje, na koje otpada 16 odsto kućnog budžeta, te za prevoz 10 odsto.
Aleksa Milojević, direktor Instituta za društvene i ekonomske studije iz Bijeljine, kaže da se najbolji indikator o socijalnoj strukturi neke zemlje vidi u odnosu na to koliko se troši za hranu i za ostale neprehrambene proizvode.
“Penzioneri i velika većina radnika najveći dio svojih zarada troše na prehranu. Za kulturu, odmore i druge potrebe ne ostaje im ništa novca”, kaže on. Milojević navodi da podaci kojima on raspolaže pokazuju da bh. građani s prosječnim prihodima troše polovinu prihoda za prehranu, dok je za bivšu Jugoslaviju taj broj iznosio oko 42 odsto.
Vladimir Usorac, predsjednik Udruženja poljoprivrednika RS, kaže da je BiH zemlja koja najmanje ulaže u poljoprivredu u Evropi, te da uvozimo više od 50 odsto prehrambenih proizvoda.
Ako se taj podatak uporedi s količinom novca koji bh. građani potroše na hranu, proizlazi da bh. poljoprivreda svake godine izgubi nekoliko milijardi maraka.
Usorac kaže da, kada bi se u bh. poljoprivredu uložio toliki novac koji se izgubi kroz uvoz, BiH bi brzo ostvarila poljoprivredni suficit.
“Time ne samo da bi ove milijarde ostavili kod kuće nego bismo još i zaradili izvozom. Ali zbog nedostatka ulaganja povrat austrijske ili njemačke farme je 500 do 600 hiljada godišnje, dok je kod nas to tek oko 10.000 evra”, rekao je Usorac.Nezavisne novine
Građani BiH na prehranu godišnje troše oko šest milijardi KM
