BANJALUKA, Iako je Švajcarska nacionalna banka (SNB) objavila juče da ubacuje nove sume švajcarskih franaka na tržište da bi suzbila “ogromnu precijenjenost” svoje valute u odnosu na dolar i evro, srednji kurs franka je juče ponovo porastao na 1,84 KM.
Uprkos neprestanom rastu franka, nadležne institucije u BiH još uvijek nisu pristupile uvođenju bilo kakvih mjera kako bi se obuzdao vrtoglavi rast rata kredita zaduženih u “švajcarcima”.
Dok je vrijednost franaka iz dana u dan sve veća, u agencijama za bankarstvo RS i FBiH su istakli da još uvijek razmatraju sve potencijalne mjere koje bi se u idućem periodu mogle uvesti.
Sekretar Udruženja banaka BiH Mijo Mišić je istakao da sve prognoze pokazuju da bi franak mogao da raste do kursa evra, odnosno da dođe do izjednačavanja.
– Franak je “podivljao” zbog problema u Americi i evrozoni i sve dok se stanje na ovim finansijskim tržištima ne poboljša, ova valuta će predstavljati posljednje utočište za investitore – istakao je Mišić.
On je dodao da bi nadležne institucije u BiH, određenim mjerama mogle samo da odgode problem koji se odnosi na otplatu kredita zaduženih u švajcarcima.
– Stanovnici mogu izvršiti konverziju kredita iz franaka u evro, ali sada to niko ne želi, jer se ljudi nadaju da bi vrijednost švajcarske valute mogla početi da pada – istakao je Mišić.
U Centralnoj banci BiH su podsjetili da su stanovnici, koji su sklapali ugovore za ovakve kredite danas u nezahvalnoj poziciji, jer su prihvatili kursni rizik koji je uvijek prisutan, odnosno rizik od rasta ili padanja.
– Od 2006. do 2008. godine CHF je padao u odnosu na evro i u tom periodu je klijentima, odnosno, korisnicima kredita bilo povoljno kretanje, a rata se smanjivala. Međutim, od 2008. godine kada je franak počeo rasti, povećale su se i obaveze dužnika – naveli su u CB BiH.
Švajcarski franak, kao i japanski jen, dobijaju na vrijednosti jer im raste status sigurnih utočišta za ulaganja s obzirom na nevolje kroz koje prolaze dolar, zbog neizvjesnih izgleda američke privrede i evro, zbog evropske dužničke krize.
Evro je u utorak imao rekordno nisku vrijednost u odnosu na švajcarski franak, pa se valuta 17 zemalja evrozone gotovo izjednačila sa švajcarskom i vrijedjela 1,0479 franaka.
I američki dolar se spustio na rekordno nizak nivo u odnosu na “švajcarac” i vrijedio je 0,7362 franka.
Zaduženost
Od ukupnog iznosa odobrenih kredita u BiH, ukupno je plasirano oko 690 miliona KM kredita izraženih u švajcarskim francima.
Prema podacima agencija za bankarstvo RS i FBiH, pravna i fizička lica u BiH su podigla ukupno 672,7 miliona KM kredita izraženih u švajcarskim francima, od čega u Srpskoj 268,7 miliona KM, a u FBiH 404 miliona KM. Glas Srpske