Evru prijeti sudbina “juga”?

NJUJORK, Izuzetno reklamirana evropska valuta – evro sve više funkcioniše kao zlosrećni jugoslovenski proizvođač automobila “jugo”, odnosno postoji sličnost problema svojstvenog grupi zemalja koje čine EU i nekadašnjih jugoslovenskih republika, piše na portalu “Market voč”, koji prati globalna finansijska kretanja.

U tekstu se navodi da je, čim je “glazura nacionalizma” skinuta, Jugoslavija veoma brzo pala u paklenu noćnu moru građanskog rata i mržnje. Događaji u Grčkoj u proteklih nekoliko sedmica ne predviđaju skori i miran ishod krize, dok neredi, štrajkovi i socijalni nemiri potresaju zemlju.        Razlog zašto su finansijska tržišta skeptična u vezi sa evrom jeste taj što su evropski lideri već dali sve od sebe u vezi sa krizom.

Oni su se nakratko ujedinili o pitanju finansijske pomoći od jedan trilion dolara, ali to je vjerovatno najdalje dokle mogu da idu. U stvari, ova pomoć ili “izvlačenje” već izaziva teške političke probleme za njemačko rukovodstvo – navodi portal “Market voč” i napominje:

“Nažalost, kao što kaže kolumnista `Njujork tajmsa` nobelovac Pol Krugman , `izvlačenje` u slučaju Grčke neće biti dovoljno. Dobra je stvar što su se prvi put evropski zakonodavci ujedinili i snažno djelovali, snažnije nego što je iko očekivao, ali to nije dovoljno”.

Problem na koji se Krugman osvrće jeste solventnost, a ne samo likvidnost. Odnosno, budžetski deficit u Grčkoj veći je od 13 odsto društvenog bruto proizvoda /DBP/ i malo je vjerovatno da postoji politička i socijalna volja da se deficit smanji na razuman i smislen način.

Dug se popeo na 125 odsto . Deficit i dug te veličine premašuju sposobnosti bilo koje ekonomije. Drugim riječima, Grčka je bez prebijene pare.

Krugman u svom tekstu dalje navodi da Grčka, ako želi da postane solventna, treba da postigne relativnu deflaciju, smanji troškove i cijene u odnosu na Njemačku i Francusku, čime dobija ponovo konkurentnost. Sa niskom inflacijom u Njemačkoj to znači produženi period deflacije sa visokom cijenom nezaposlenosti i učinka, odnosno prozvodnje. To, takođe, povlači fiskalne poteškoće, smanjenje troškova i povećanje poreza.

Propisani lijek za obnovu fiskalnog zdravlja ovako opisan vjerovatno bi funkcionisao, ali bi, takođe, izazvao negativne posljedice, uključujući niži ekonomski rast i socijalne nemire i pitanje je da li u Grčkoj ili EU postoji politička volja da se preduzmu gore navedeni koraci – prenosi “Mrket voč”.

Tržišta finansija za sada ostavljaju prilično sumornu sliku. Evro je 14. maja pao najniže u odnosu na dolar od oktobra 2008. godine, jer su zabrinutost i bojazan kakva će biti finansijska stabilnost u Evropi i politička volja da se primijene nepopularne mjere smanjenja deficita – vodile finansijere ka odbacivanju zajedničke valute.

Pad evra podstaknut je i prijetnjom francuskog predsjednika Nikolasa Sarkozija da će se povući iz evrozone. Vrijednost evra u petak iznosila je 1,2357 dolara, što je naslabiji nivo od oktobra 2008.

Prema tome, gdje je u svemu tome evro? Da li je to i dalje hvaljena valuta koja se sprema da istisne američki dolar kao svjetsku valutnu rezervu ili je marka “jugo-valuta” u opadanju, čije je vrijeme prošlo i sada polako odlazi?

U tekstu se dalje predviđa da će neke zemlje napustiti evrozonu, jer više nikako nisu u stanju da upravljaju svojim ekonomijama u ludačkoj košulji evra. Kandidati su Grčka, Italija, Španija, Portugalija i Irska.

Sve je manje vjerovatno da će Velika Britanija pristati da se odrekne funte u zamjenu za evro. Na kraju ostaju samo jače zemlje – kao što su Njemačka i Francuska i možda još nekolicina. U tom trenutku više ne bi imalo smisla tjerati razbijeni i premlaćeni evro da ide dalje – navodi se na portalu “Market voč”. Srna