LONDON/FRANKFURT, Evropske akcije su danas osjetno pojeftinile, zbog sve težih posljedica kreditne krize na regionalni bankarski sektor, što nagoni investitore da sa zebnjom iščekuju kakve će krajnje posljedice na globalna kretanja imati realizacija plana američke vlade za konsolidaciju domaćeg finansijskog tržišta.
Neka vrsta panike koja je zavladala na tržištima akcija nakon jutrošnje vijesti o nacionalizaciji najveće belgijske banke “Fortis” i najave britanske vlade da će novcem iz državnog budžeta otkupiti dio jedne velike domaće banke, proširila se, prema izveštaju agencije Rojters, takođe i na devizno tržište, na kome je evro primjetno oslabio prema glavnom takmacu dolaru.
Panevropski indeks akcija – FTSEurofirst 300 – kojim se mjeri prosječna vrijednost hartija najlukrativnijih kontinentalnih kompanija, oslabio je tokom rane trgovine na efektnoj berzu u Londonu, 2,7 odsto, na 1.073,97 , dok je indikator kretanja akcija banaka bio u petoodstotnom minusu.
Globalni indeks akcija – MSCI – je istovremeno opao 1,9odsto, na jednoiposedmični minimum, nakon što je protekle sedmice bio ” u mješovitom stanju.”
Glavni indeks akcija na najvećoj dalekoistočnoj efektnoj berzi u Tokiju – Nikei – takođe je danas bio u padu za 1,3 odsto.
Opšti pad cijena akcija događa se u situaciji kad globalno finansijsko tržište pažljivo osluškuje vijesti iz Vašingtona, gde bi Predstavnički dom američkog Kongresa danas trebalo da prihvati vladin finansijski paket od 700 milijardi dolara za spasavanje ugroženih domaćih banaka.
Na evropskom tržištu snažna silazna korekcija je usledila nakon izveštaja da su zemlje Beneluksa (Belgija, Holandija i Luksemburg) odlučile da nacionalizuju belgijsku banku “Fortis” koja se krajem prošle sedmice našla na ivici bankrotstva.
Nacionalizacija jedne od dvadesetak najvećih svjetskih banaka je, svakako, težak udarac ne samo za finansijski sistem Beneluksa već i cijele Evropske unije (EU), smatraju zapadnoevropski analitičari, na čije mišljenje se poziva Rojters.
Finansijski eksperti tvrde da bi nakon nacionalizacije banke “Fortis” mogla da usledi čitava serija sličnih akcija u drugim članicama EU, a prva potvrda da su takva očekivanja umjesna stigla je iz Velike Britanije.
Britanska vlada je, naime, saopštila da će izvršiti nacionalizaciju dijela bankarske grupacije “Bradford bingli”, dok će ostatak aktive te finansijske organizacije prodati španskoj “Santander banci”.
“Nacionalizacije će negativno djelovati na cio (bankarski) sektor”, ocijenio je Mark Sartori, šef prodaje u kompaniji “Foks pit kelton”, komentarišući najnovije poteze vlada zemalja Beneluksa i V. Britanije.
“Zaraza će se proširiti po Evropi i svako može upitati: ko je sljedeći na redu”, kaže Sartori, predviđajući da se, poslije već obavljenih ili najavljenih nacionalizacija u Belgiji i Velkoj Britaniji, ni druge evropske zemlje neće libiti da na isti način spriječe propast svojih posrnulih finansijskih organizacija.
Na indikativnoj deviznoj berzi u Londonu evro je danas, tokom početnog poslovanja, izgubio više od dva odsto pređašnje vrijednosti prema dolaru i razmjenjivan je 1,4310 “amerikanaca”, da bi se nešto kasnije djelimično oporavio.
Bio je to najveći dnevni pad zajedničke valute 15 zemalja zone evra prema “zelenoj novčanici” od početka 2001. godine, kada je zabilježeno najveće dnevno smanjenje kursa evra od 2,3 odsto.
Funta sterlinga je danas, takođe, opala oko dva odsto i mjenjana je za nešto više od 1,805 dolara, dok je američka valuta istovremeno ojačala na približno 106 jena i 1,10 švajcarskih franaka.
Berzanske pozicije dolara mogle bi dodatno da ojačaju ukoliko danas Predstavnički dom američkog Kongresa izglasa vladin finansijski paket, a članovi Senata SAD takođe, prilikom glasanja u srijedu, daju “zeleno svjetlo za realizaciju tog programa, procjenjuju finansijski analitičari u Frankfurtu.
Evropske akcije osjetno pojeftinile, dolar ojačao
