BERLIN, Evropska centralna banka (ECB) obilježila je juče 10. godišnjicu, u jednom od najizazovnijih perioda svog postojanja, suočena sa strahom od inflacije i usporavanja ekonomskog rasta u “zoni evra”, ali i sa uticajem krize na globalnom finansijskom tržištu.
Za sada, međutim, predsjednik banke Žan-Klod Triše i njegov 21 saradnik u bančinom bordu izgleda da se nisu uplašili inflatornih pretnji, navodi u analizi povodom godišnjice njemačka agencija DPA. Očekuje se da sljedeće nedelje, kada se budu sastali, ostaviti baznu kamatu na četiri procenta, 12. mjesec zaredom, iako su potrošačke cijene u 15-članoj evrozoni skočile rekordnih 3,6 odsto u maju.
“Ovo je vrijeme najpunije izazova za ECB od njenog osnivanja”, izjavio je Rajner Ginterman, analitičar investicione kompanije “Drezdner Klajnvort”.
ECB je, navodi njemačka agencija, u protekloj dekadi postigla zavidne rezultate, uspjevši da zajedničku evropsku novčanu jedinicu, evro, pretvori u kredibilnu svjetsku valutu, koja je pomogla banci da ima čvrst stav kada je bazna kamata u pitanju i da joj prostora da se suoči sa situacijom koju su neki analitičari nazvali “prvom ekonomskom krizom u 21. vijeku”.
Dobar dio zasluga za ovakvo stanje pripada upravo Trišeu, koji je došao na čelo banke novembra 2003, navodi DPA, podsjećajući da je posle “klimavih početaka”, zajednička valuta 15 članica evrozone u aprilu ove godine postigla istorijski rekord, vredivši 1,60 dolara. Jučerašnja snaga evra daleko je od dana neposredno po lansiranju evra, 1999. godine, kada je evropska valuta, zasjenjena robusnim ekonomskim rastom u SAD, bila na rekordnom minimumu od 82,52 američka centa oktobra 2000.
U posljednje vrijeme, solidni rezultati najsnažnije evropske ekonomije, Njemačke, pomogli su da ekonomija evrozone lakše izađe na kraj sa potresima izazvanim krizom na hipotekranom tržištu u SAD.
Oštre razlike u rastu između zemalja evrozone, međutim, komplikuju posao ECB. Dok se Njemačka diči dobrim rastom, pre svega zahvaljujući uspješnom izvozu, kreditna kriza je ostavila traga na druge ključne zemlje zone, poput Španije, Irske i Francuske, gdje je doskora upravo tržište nekretnina, koje bilo u procvatu, bilo glavna ekonomska pokretačka snaga.
Stoga pred bankom možda stoji kriza zbog sukoba pojedinih država-članica koje će tražiti smanjenje kamata kako bi potpomogle rast i “jastrebova” u bančinim redovima koji se plaše da bi time rizikovali povećanje inflacije.
U međuvremenu, prognoze da će potrošačke cijene u evrozoni narednih mjeseci dalje rasti dovele su do toga da ECB 10. rođendan proslavlja suočavajući se sa velikim izazovom da drži inflaciju na projektovanom nivou od nešto manje od dva odsto, navodi agencija, ali i podsjeća da se Evropska centalna banka izborila za to da prosječna godišnja inflacija u zoni evra bude 2,1 odsto u deceniji njenog postojanja.
Evropska centralna banka proslavlja 10 godina postojanja
