BEOGRAD, Za Srbiju je najbolje rješenje da uvede fiksni kurs dinara, kako bi zaštitila svoju valutu i spriječila špekulante da se svakodnevno bogate na račun kursnih razlika.
On ne može da se zaustavi na 118 dinara, ali prema nezvaničnoj računici mogao bi da bude između 130 i 135 dinara i da na ovom nivou bude narednih četiri – pet godina.
Ovo za „Novosti“ kaže ekonomista Goran Nikolić i ističe da su sada na potezu Vlada i NBS da procjene kojoj opciji da se priklone, odnosno da se okrenu fiksnom ili da nastave sa takozvanim plivajućim. Prema nezvaničnim informacijama, jedna od varijanti o kojoj razmišljaju nadležni je upravo prelazak na fiksni kurs.
– Nije istina da se kod nas kurs formira na osnovu ponude i potražnje, jer ima mnogo dogovora na međubankarskom deviznom tržištu, na osnovu kojih se svakodnevno zarađuju velike sume novca – ističe Nikolić. – S druge strane, nikakve koristi nemamo od toga što nam je kurs takozvani kontrolisani plivajući, jer smo svjedoci da je za samo pola godine oslabio 11 odsto. Da li će kurs da slabi lagano ili će se obaviti devalvacija kao krajnje rješenje odjednom, potpuno je nevažno. U situaciji kada nastupi kriza i kurs bude ugrožen, to ne znači da će se potrošiti sve devizne rezerve, već će se intervenisati sa jednom sumom. I ove godine već smo potrošili 1,33 milijarde evra za odbranu dinara. A, evro je sa 103 skočio na 118 dinara.
Prema riječima Nikolića, u zavisnosti na kom nivou bi bio fiksiran kurs, a vjerovatno da bi trebalo da oslabi od 15 do 25 odsto, inflacija bi bila ubrzana u narednom tromjesečju.
Prije svega usljed rasta uvoznih cijena, ali i pritisaka na rast plata i povećanja troškova života. Kamatne stope bi relativno brzo bile stabilizovane i počele da padaju.
– Kretanje kursa bi prestalo da bude noćna mora za građane – smatra Nikolić.
– Devalvacija dinara snažno bi oborila javnu potrošnju i dala predah i prostor državi da osmisli više razvojnu orijentisanu budžetsku politiku.
Poslije prvog inflatornog udara, koji bi izvjesno bio duplo manji od procenta obaranja dinara prema evru, inflatorna očekivanja i pritisci bi naglo pali.
U tom slučaju u četvrtoj ili petoj godini moglo bi doći do nivoa inflacije od četiri odsto.
Kako kaže Nikolić, špekulanti koji su zarađivali na visokim prinosima na hartijama od vrijednosti vjerovatno bi bili razočarani, kao i uvoznici.
Dugovi samo rastu
Za proteklih nekoliko mjeseci dinar je oslabio za više od 10 odsto, zbog čega su privreda i građani zaduženi za 3,5 milijardi evra više. Ekonomski analitičari su sračunali da je za samo pet mjeseci, na osnovu rasta deviznog kursa, privreda zaduženija za više od 2,85 milijardi evra, a građani za više od 700 miliona evra. Ako se tome doda 1,5 milijardi evra iz deviznih rezervi, potrošenih na neuspješnu odbranu kursa, ispada da smo za samo nekoliko mjeseci zaduženiji za više od pet milijardi evra. Novosti