BRISEL – Evropska unija će zabraniti kineskim kompanijama da učestvuju na javnim tenderima za medicinsku opremu u vrijednosti od 60 milijardi evra ili više godišnje, nakon što je zaključila da kompanije iz EU nemaju fer pristup kineskom tržištu.
Mjera koju je Evropska komisija najavila, prva je koja je donesena u okviru Mehanizma za međunarodnu javnu nabavku EU (International Procurement Instrument – IPI), koji je stupio na snagu 2022. godine, a ima za cilj da osigura recipročan pristup tržištima javne nabavke.
Nova ograničenja vjerovatno će dodatno pogoršati odnose sa Pekingom, koji su već zategnuti nakon što je EU uvela carine na električna vozila proizvedena u Kini, zatim zbog kineskih kontramjera protiv evropskog konjaka, kao i zbog ograničenja izvoza rijetkih metala, što EU planira da rješava na samitu EU–Kina u julu, piše Rojters.
Komisija je u petak saopštila da će isključiti kineske kompanije iz tendera za javnu nabavku u EU čija vrijednost prelazi pet miliona evra.
Tržište vrijedno 150 milijardi evra
Prema riječima jednog funkcionera EU, koji se pozvao na podatke udruženja Medtech Europe, tržište medicinske tehnologije u EU je 2023. godine vrijedilo oko 150 milijardi evra, a javni tenderi činili su oko 70 odsto ukupne vrijednosti. Iako su tenderi vrijedni preko pet miliona eura činili samo četiri odsto po broju, predstavljali su oko 60 odsto ukupne vrijednosti.
Ponude koje budu prihvaćene moraće da obezbijede da najviše 50 odsto medicinskih uređaja potiče iz Kine. Ukoliko ne bude dostupnih alternativnih dobavljača, ovo ograničenje se neće primjenjivati.
Zemlje članice EU podržale su ovaj plan početkom juna.
Kina favorizovala domaće proizvođače
Komisija je ranije saopštila da je pronašla “jasne dokaze” da Kina favorizuje kineske medicinske uređaje prilikom opremanja bolnica, te da su uslovi tendera omogućavali nenormalno niske ponude, koje profitno orijentisane kompanije iz EU nisu mogle da isprate.
Jedan predstavnik Komisije izjavio je da će zabrana obuhvatiti medicinsku opremu, uključujući uređaje za snimanje, vještačke djelove tijela i medicinsku odjeću.
Kinesko ministarstvo trgovine ranije je mjere EU ocijenilo kao “protekcionističke”, i pozvalo Uniju da djeluje pravedno i transparentno, te da razlike rješava kroz dijalog i saradnju.
Komisija je poručila da Kina nije predložila nikakve korektivne mjere za rješavanje problema, ali je dodala da sporazum i dalje ostaje moguć. Forbes