LONDON, Poslije tri godine vrtoglavog rasta, crnogorska privreda ubrzano usporava, objavio je britanski “Ekonomist”, potkrepljujući to podacima da je 2006. godine, kada je Crna Gora proglasila nezavisnost, privredni rast iznosio 8,6 odsto, da se naredne godine povećao na 10,7 odsto, a da u 2009. vlada planira rast od pet, dok MMF očekuje samo dva procenta.
Opisujući situaciju “na terenu”, britanski magazin navodi “građevinski bum” u Podgorici, gde su stanovi i poslovne zgrade nicali kao pečurke poslije kiše zahvaljujući “gradevinarima punim novca od prodaje vila i apartmana na obali Jadranskog mora Rusima, Britancima i ostalim investitorima”.
Ali, za proteklih nekoliko mjeseci broj stranih investitora na Jadranskoj obali se smanjio, pa je i novac presušio. Radnici na mnogim gradilištima širom grada ostali su bez posla, a cijene nekretnina su pale za 50 i više odsto, navodi “Ekonomist”.
Na obali je situacija isto toliko loša ili možda čak i gora, navodi se u članku, uz napomenu da su planovi o izgradnji objekata, od kojih su mnogi namijenjeni Rusima, smanjeni, iako se vlada nada da ce uspjeti da namami investitore iz Persijskog zaliva.
U testu se precizira da se, osim sa posljedicama svjetske finansijske krize, Crna Gora suočava i sa dva domaća problema.
Najveći je ogromna fabrika aluminijuma u predgrađu Podgorice, koja “ispušta otrovne materije, pravi gubitke i troši ogromne količine električne energije”. Vlasnik fabrike, ruski tajkun Oleg Deripaska, u sukobu je sa Crnogorcima, jer su cijene aluminijuma pale i on namjerava da zatvori fabriku ako ne dobije struju od vlade.
U bilo kojoj drugoj zemlji ovo možda ne bi bila glavna vijest, ali je u Crnoj Gori to veliki problem, jer ta fabrika i industrijske grane koje su povezane sa njom čine 40 odsto bruto domaćeg proizvoda (BDP) male države samo 650.000 stanovnika.
Zatvaranje fabrike zadalo bi težak politički udarac vladi premijera Mila Đukanovića, koji je, kako napominje “Ekonomist”, već pretrpio sramotu zbog toga što je vlada u decembru morala da spašava banku čiji su vlasnici njegov brat, sestra i on.
“Mi smo vrlo lijepo zapakovani spolja, ali kada otvorite kutiju, ona iznutra ne izgleda toliko lijepo”, rekla je za “Ekonomist” izvršna direktorka podgoričkog Centra za građansko obrazovanje Daliborka Uljarevic.
Crnogorska ministarka za Evropu Gordana Đurović priznaje da afera oko banke izgleda “neobično”, ali tvrdi da nije prekršen nijedan zakon i da bi cijena bila veća da nije ništa urađeno.
Crna Gora je neposredno prije Božica podnijela formalni zahtjev za dobijanje statusa kandidata za ulazak u EU, navodi “Ekonomist”. U međuvremenu, u Podgorici bi na vlasti mogla da bude nova vlada, budući da bi izbori mogli biti raspisani već za 29. mart. Rezultati anketa pokazuju da Đukanovic trenutno uživa veliku podršku, ali više zbog haosa u kome se nalazi opozicija nego zbog njegove lične popularnosti.
Ekonomista Saša Popović, čije reči citira britanski list, smatra da crnogorska privreda verovatno neće doživjeti totalni slom, već će dospjeti u neku vrstu hibernacije. To bi opoziciji moglo pružiti šansu da se reorganizuje i nadoknadi izgubljenu podršku, navodi se u tekstu.
Preuzimanje dijelova teksta ili teksta u cjelini je dozvoljeno, ali uz obavezno navođenje izvora i uz postavljanje linka ka izvornom tekstu na www.capital.ba