Debele provizije, mršavi rezultati

BANJALUKA – Društva za upravljanje zatvorenim investicionim fondovima u RS prošle godine su akcionarima fondova na ime provizije obračunala 21,7 miliona maraka, višestruko više nego prethodnih godina, iako su rezultati poslovanja bili poražavajući.
 
U izvještaju o radu Komisije za hartije od vrijednosti RS za 2007. godinu navodi se da je 13 društava po osnovu provizije za transformaciju fondova iz privatizacionih (PIF) u zatvorene (ZIF) ubralo ukupno 7,3 miliona KM.
Ako se ta suma, zato što je važila samo u prošloj godini, odbije od ukupne obračunate provizije u 2007, društva su dobila rekordnih 14,3 miliona KM, što je čak 4,5 puta više u odnosu na 2006. godinu.
Najviše novca na ime ukupne provizije dobilo je društvo “Zepter invest” 6,6 miliona maraka, a slijede ga “Kristal invest” sa 2,67 miliona, “Euroinvestment” 2,63 miliona, te “Invest nova” sa 1,9 miliona KM.
Kada se, pak, analiziraju rezultati poslovanja društva koja upravljaju ZIF-ovima, dolazi se do podatka da je polovina njih ostvarila gubitke u kupoprodaji akcija, dok “Jahorina konseko progres” uopšte nije trgovao. Najveće gubitke u kupoprodaji akcija u periodu koji je služio kao osnovica za obračun provizije (od 2005. godine do transformacije fondova u 2007) zabilježio je “Polara invest” u iznosu od 1,18 miliona maraka. Slijede ga “Invest nova” sa 1,08 miliona i “Aktiva invest” sa minusom od 1,05 miliona KM.
Sa druge strane, najveće dobitke u trgovini akcijama u istom periodu ostvarili su “Zepter” u iznosu od 8,5 miliona maraka i “VB fond” tri miliona.
Miodrag Jandrić, predsjednik Komisije za hartije od vrijednosti RS, kazao je da je prošlu godinu karakterisao pad akcija na Banjalučkoj berzi, koji je uticao i na poslovanje fondova. Ističe, međutim, da je aktivnost društava u trgovini akcijama iz portfelja fondova nesumnjivo izostala kako u periodu rasta cijena akcija tako i u vrijeme njihovog pada.
“Činjenica je da su fondovi veoma malo prometovali u prošloj godini”, kazao je on, dodajući da bi ocjenu kvaliteta rada društava prije svega trebalo da daju akcionari fondova koji za to imaju direktan interes.
Što se tiče visine provizije, Jandrić kaže da je naknada društava za upravljanje fondovima regulisana zakonom koji je usaglašen sa svjetskom praksom, odnosno da za njen obračun služi neto vrijednost fondova.