NJUJORK, LONDON – Investitori u svjetske naftne gigante, “Exxon Mobil”, “Royal Dutch Shell” i “British Petroleum”, gube novac dok je, istovremeno, cijena nafte rekordna, a analitičari to objašnjavaju time što su kompanije prisiljene da prepuste udjele u proizvodnji državnim energetskim preduzećima.
Akcije američkog “Exxon Mobila”, naveće svjetske kompanije po tržišnoj vrijednosti, pale su ove godine 7,6 odsto na Njujorškoj berzi, nakon što je Vlada Venecuele prisilila firmu da napusti pojas oko rijeke Orinoko, gdje se nalaze najveća nalazišta nafte u Južnoj Americi. Na berzi u Londonu je vrijednost akcija “Shella” od početka godine pala 4,6 odsto nakon što je Rusija preuzela kontrolu nad 22 milijarde dolara vrijednim zajedničkim projektom “Sakhalin-2”. I akcije britanskog naftnog giganta “British Petroleuma” su ove godine pale za 8,1 odsto poslije najave ruske vlade da planira da preuzme kontrolu nad nalazištem gasa Kovykta u Sibiru od zajedničkog preduzeća “TNK – British Petroleum”.
Na berzama se bilježi pad vrijednosti akcija naftnih kompanija uprkos tome što je cijena sirove nafte od početka godine porasla 46 odsto na rekordnih 142,99 dolara za barel krajem minule sedmice i što stalno poskupljuje i prirodni gas.
“Naftne kompanije se takmiče međusobno i sa državnim preduzećima za pristup nalazištima. Mnogo je teže za ‘British Petroleum’ i ‘Shell’ da dobiju prava za eksploataciju zato što državne firme imaju pristup gotovom novcu i boljoj tehnologiji”, objašnjava britanski analitičar Ajvor Peter.
Trka za novim nalazištima je doprinijela rekordnim cijenama nafte time što je došlo do ograničenja snabdijevanja iz članica Organizacije zemalja izvoznica nafte (OPEC), u vrijeme dok tražnja stalno raste. Lani su pad proizvodnje “tečnog zlata” zabilježila sva tri pomenuta naftna giganta, nakon decenije rasta. Prema procjeni američkog Ministarstva energetike, članice OPEC-a će ove godine izvozom osnovne energetske sirovine zaraditi više od bilion dolara.
Cijena nafte na vrhuncu, akcije naftaša u crvenom
