SARAJEVO, BANJALUKA – Institucije u Bosni i Hercegovini prespavale su prošlu godinu po pitanju reforme javne uprave, što najbolje pokazuje podatak o napretku od mizernih 0,38 odsto.
Preciznije, izvještaj Kancelarije koordinatora za reformu javne uprave pokazuje da se ukupna implementacija Akcionog plana pomjerila sa 17,28 odsto na 17,66 odsto, dok je na kraju 2025. godine čak 81,62 odsto aktivnosti i dalje neimplementirano.
„Reforma javne uprave u Bosni i Hercegovini u fazi je stagnacije“, ocjenjuje se u izvještaju.
U njemu se navodi da je najveći zastoj u digitalizaciji, gdje nijedan nivo uprave još nije usvojio strategiju eUprave, odnosno digitalne transformacije što je dovelo do djelimičnog i nesinhronizovanog razvoja elektronskih usluga.
Istovremeno, politika ne ispušta kontrolu nad administracijom, a dokument precizira da u protekloj godini nije bilo izmjena u propisima u pravcu sprečavanja političkog uticaja na zapošljavanje u državnoj službi.
„Moderno upravljanje ljudskim potencijalima u javnoj upravi treba da ima karakteristike transparentnosti, pravičnosti, a posebno bi trebalo biti zasnovano na principima meritornosti, profesionalizma, te afirmisanja i nagrađivanja efikasnosti u radu“, piše u ovom dokumentu.
Kada se rezultati podijele na nivoe vlasti, vidljivo je da su entiteti, uprkos deklarativnim naporima, ostali daleko od zacrtanih ciljeva za 2025. godinu.
Prema podacima iz izvještaja, najviši procenat implementacije aktivnosti iz Akcionog plana bilježi Republika Srpska sa 19,40 odsto, dok je nivo institucija Bosne i Hercegovine na 17,21 odsto. Na začelju se nalazi Federacija BiH, koja je uspjela realizovati svega 15,67 odsto planiranih reformskih mjera.
Zajedničko za oba entiteta i nivo BiH ostaje hronični nedostatak koordinacije, pa se u izvještaju navodi da se mora izbjeći parcijalno rješavanje problema koje dovodi do neusklađenosti administrativnih procedura.
Uz odsustvo političke volje, proces reforme javne uprave se suočava sa nedostatkom novca.
Tako na primjer, Fond za reformu javne uprave, u kojem se nalazi oko 10 miliona maraka nije operativan.
Iako je pripremljena studija izvodljivosti koja preporučuje, između ostalog, njegovu reaktivaciju ili obnovu, blokada usvajanja Revidiranog akcionog plana onemogućila je razgovore sa Delegacijom EU u BiH, te donatorima o daljoj sudbini Fonda.
Planirana izdvajanja u ovaj Fond iz domaćih budžeta za provođenje Revidiranog akcionog plan nisu osigurana, jer ovaj dokument još nije usvojen na svim nivoima.
Iz Kancelarije koordinatora za reformu javne uprave podsjećaju da reforma javne uprave ostaje jedan od ključnih prioriteta unutar 14 preporuka iz Mišljenja Evropske komisije o zahtjevu BiH za članstvo u EU.
Bosna i Hercegovina se obavezala na uspostavljanje profesionalne i depolitizovane državne službe, ali i na osiguranje pune pravne sigurnosti u digitalnom prostoru, što uključuje usklađivanje sa EU regulativom o elektronskoj identifikaciji (eIDAS).