Balkal boksit dio šeme za izvlačenje para

ZVORNIK, Fiktivna firma “Balkal boksit” iz Banjaluke kupovala je rudu boksit od preduzeća “Boksit” iz Milića i uz proviziju ga prodavala Fabrici glinice “Birač” iz Zvornika.

Poslije toga na scenu je stupala banjalučka firma “Balkal”, koja je kao povezano preduzeće kupovala prerađenu glinicu od “Birča” po cijenama mnogo nižim od tržišnih i prodavala je jednoj od stranih kompanija litvanske “Ukio grupe” koja je većinski vlasnik “Birča”. Na taj način iz RS su izvučene stotine miliona maraka.
Jedan od bivših saradnika Ratka Marčete, direktora firme “Balkal”, koja je u stečaju i koja je Poreskoj upravi RS dužna 11,4 miliona KM, ispričao je “Glasu Srpske” da je firma “Balkal boksit” odrađivala identičan posao kao i “Balkal”.
– Marčeta mi je rekao da je “Balkal” registrovan na Britanskim djevičanskim ostrvima i da nije dužan da plaća porez RS. Firma “Balkal boksit” bila je registrovana na istoj adresi kao i “Balkal” – kazao je naš sagovornik.
Dodaje da je “Balkal boksit” bila fiktivna firma u kojoj se kao odgovorno lice formalno vodio Sandro Ćošabić, ali da je direktor i te firme bio Marčeta. Ističe da se radilo o lon poslovima koji se vrše na osnovu ugovora zaključenih između stranog lica kao nalogodavca i lica registrovanog u BiH.
– Inspektor Poreske uprave RS Goran Tanasić je poslije kontrole sačinio izvještaj. Nejasno je zašto Poreska uprava nije pokrenula postupak na osnovu tog izvještaja i dovela ga do kraja – kazao je isti izvor.
“Glas Srpske” objavio je dijelove Zapisnika inspektora Poreske uprave RS Gorana Tanasića od 16. decembra 2005. u kojem je navedeno da je “Balkal” firma kćerka fabrike “Birač” i da predstavlja vrh piramidalne strukture povezanih firmi koje su dobavljači i kupci robe putem kojih je izvlačen novac iz RS.
Vlada RS formirala je Koordinacioni tim za kontrolu stanja u “Birču” sa kojim je premijer RS Željka Cvijanović juče održala sastanak u zvorničkoj fabrici. Ona je kazala da je Vlada RS odlučno na pozicijama sa kojih je krenula u akciju sređivanja stanja u “Birču” da raščisti sve nepravilnosti.
– Ovo je gigant koji treba da ostane u životu i da obezbjeđuje sve ono što je godinama obezbjeđivao u ovoj regiji. Svjesni smo da postoji zabrinutost radnika i iz tog razloga Vlada jeste preduzela odlučne mjere i korake – rekla je Cvijanovićeva.
Kazala je da je u prethodnom periodu dolazilo do velikih zloupotreba.
– Vlade su intervenisale, pomagale i omogućavale da se nastavi sa procesom proizvodnje, a oni koji su za sve krivi su to sve više zloupotrebljavali i izvlačili novac koji pripada RS. Ono što pripada Srpskoj ima da se vrati, a prava radnika treba da budu zadržana – poručila je Cvijanovićeva.
Stečajni upravnik u “Birču” Lazo Đurđević rekao je da je stečajni postupak otvoren samo nad tim preduzećem, a ne i nad povezanim firmama.
– Otvaranjem stečaja zatekli smo 304 radnika, koji nisu na Birou za zapošljavanje, iako je bilo takvih informacija – rekao je Đurđević.
“Birač” prate afere od same privatizacije iz 2001. godine kada je Vladimir Romanov, u vrijeme vlade Mladena Ivanića, kupio preduzeće za deset miliona KM. Vlada Dragana Mikerevića aneksom ugovora taj iznos 2003. godine smanjila je na šest miliona, uz reprograme svih i plaćanje nekih dugova “Birča”, tako da je sve to tadašnju vladu koštalo više od same cijene fabrike.
Sve vrijeme poslovanja “Birač” prijavljuje milionske gubitke jer se roba izvozila i prodavala preko “Balkala”, a procjene su da je na taj način RS u posljednjih deset godina oštećena za oko milijardu KM.
Sindikat
Predsjednik Koordinacionog odbora Sindikata metalaca i rudara RS Mijat Živković kaže da vjeruje da će biti ispunjeni zahtjevi tog sindikata da ne bude otpuštanja radnika i da “Birač” nastavi sa radom. Glas Srpske