NJUJORK, U konkurenciji 214 svjetskih gradova, srpska prestonica po troškovima života i smještaja zauzela je tek 189. mjesto. Skupoću određuje odnos domaće valute i dolara.
Jeftino, skoro da ne može biti jeftinije. Toliko stranca košta život i smještaj u Beogradu, mjeren metodologijom ugledne američko-kanadske kompanije “Merser”. Na listi 214 svjetskih gradova, srpska prestonica je po visini troškova zauzela tek 189. mjesto. Da stvar bude zanimljivija, a građanima Srbije nevjerovatnija, Beograd je za godinu dana, od marta 2010. godine, značajno pojeftinio i “skliznuo” sa 173. pozicije.
Činjenica je da je konkurencija bila žestoka, a dokaz da nije sve bez logike pokazuje i rejting pojedinih gradova iz okruženja. Koliko god je nekom iz inostranstva “bagatelan” život u glavnom gradu Srbije, troškovi su još manji u Sarajevu (192. mesto) i Skoplju, koje je na 200. poziciji. I “Merser” je potvrdio ono što većina ljudi zna, Ljubljana je skuplja, 140. na listi, a Zagreb, e u to već nismo bili sigurni, još je skuplji – 100. u svijetu.
Da riješimo misteriju. Ključ rezultata leži u metodologiji. Prije svega mjeri se koliko život košta stranca. Automatski, iz istraživanja je isključen nivo zarada u posmatranom mjestu. Istraživačima su dva faktora ključna – jačina domaće valute u odnosu na dolar i kretanje cijena tokom godinu dana, ali u odnosu na cjenovnike u Njujorku. A po rezultatima reklo bi se da su njujorške cijene “divljale”, jer je Srbija i uz dvocifrenu inflaciju “potrošački raj”.
Kako utiče odnos valute najbolje se vidi iz australijskog slučaja. Adelaida se za godinu dana “popela” za 44 mjesta, Kambera za 40, Pert za 30, a Brizbejn za 24 pozicije. A uzrok je, kako navode sami autori analize, skok australijskog dolara.
– Do marta ove godine dinar je slabio i to je vjerovatno jedan od razloga što je Beograd tako nisko na ljestvici – smatra ekonomista Saša Đogović. – Drugi kriterijum su naše cijene u odnosu na one u Njujorku. Istina je da je cijena električne energije u Srbiji niža nego u velikom broju zemalja, jer je država subvenciniše. Slično je i sa računima za telefon. Ali, i ostali troškovi stranih turista su ovdje daleko manji. U odnosu na Njujork i ne iznenađuje da smo mi jeftini.
Među deset najskupljih gradova svijeta nalaze se tri evropska. Tu je Moskva (četvrto mesto), Ženeva, samo poziciju ispod, i Cirih, koji je sedmi.
– U većini zapadnoevropskih gradova nivo troškova za strance je ostao relativno isti tokom godinu dana – navode autori studije.
To što je strancima Beograd jeftin i pristupačan nema previše uticaja na život njegovih građana. Troškovi koje gosti doživljavaju “skoro, pa džabe”, dobar dio domaćeg stanovništva ne može sebi da priušti.
– Prosječna plata i prosječna penzija u Srbiji su male. Tome u prilog govori činjenica da je za pokrivanje potrošačke korpe potrebna 1,5 prosječne zarade – objašnjava Đogović. – Čak 42 odsto primanja domaćinstva u Srbiji troši se na hranu, a u razvijenim zemljama na hranu odlazi do 15 odsto primanja porodice. I u Bugarskoj je manje od 40 odsto. U Srbiji imamo niska primanja i nisko produktivnu privredu. U takvim uslovima ne možemo da očekujemo rast standarda. Ko dođe u Beograd sa 1.000 ili 2.000 evra, svakako da može lijepo da se provede.
A da bi imao na raspolaganju toliko novca za troškarenje, prosječni građanin Srbije mora da radi tri do šest mjeseci. I da za to vreme ne potroši ni dinar. Novosti
Amerikancima jeftin život u Beogradu
