MINHEN, Saradnici američkoga predsjednika Baraka Obame razmišljaju o mogućnosti da Sjedinjene Države načine kovanicu od milijardu dolara kako bi izbjegli blokadu državnih finansija, piše u petak njemački dnevnik “Sueddeutsche Zeitung”, nazivajući tu ideju bizarnim trikom kojim bi se okončao sukob zbog javnog duga.
Timoti Gitner, američki ministar finansija, trebao bi po mišljenju nekih Obaminih saradnika dati nalog za izradu jedne jedine kovanice, koja bi imala nominalnu vrijednost od milijardu dolara i koja bi se pohranila u trezoru američke centralne banke. Time bi se jednim potezom uklonili problemi s dugovima.
Njemački list tvrdi da spor zbog američkih državnih finansija postaje sve “luđi”, jer političari ozbiljno raspravljaju o ideji kovanice od milijardu dolara, što podsjeća na slične projekte na primjer u Zimbabveu, gdje su 2009. štampane novčanice u vrijednosti od 100 milijardi dolara, što je donijelo inflaciju od 90 triliona odsto.
Nakon što su Republikanci na samom početku godine pristali na poreske povišice bogatima, krajem februara mogla bi nastati potpuna blokada državnih finansija, podsjeća list. Tada će se morati povisiti granica duga od 16,4 milijardi dolara, inače bi mogla zapeti otplata američkog duga. Republikanci, napominje SZ, potpuno otvoreno govore o tome da “privremeno i djelimično” blokiraju vladu, što bi značilo obustavu plaćanja za mnoge vladine institucije, odnosno djelimičnu blokadu zemlje.
Rasprava o kovanici od milijardu dolara zasnovana je na neobičnoj zakonskoj odredbi, koja bi Demokratima pomogla da osujete plan Republikanaca.
Kovanice od cinka, nikla, bakra i mangana kuju se u kovnici koja je podređena ministarstvu finansija, koje međutim ne može dati nalog za kovanje novca. O količini novca odlučuje centralna banka Federalne rezerve (FED). Međutim, postoji iznimka, a ona je sadržana u saveznom zakonu i određuje da ministar smije prema vlastitom nahođenju dati kovati i izdavati kovanice od platine. Riječ je o odredbi koja je namijenjena izdavanju prigodnih kovanica.
Gitner bi, dakle, mogao po nalogu predsjednika Obame dati da se napravi platinasta kovanica od milijardu dolara i pohrani u centralnoj banci. Za taj iznos bi se onda smanjio dug države.
Riječ je o ideji što je za dužničke krize u ljeto 2011. spominjana u šali, a koja je sada dobila ozbiljne zagovornike. Ekonomista Pol Krugman, Obamin čovjek od povjerenja, u “The New York Timesu” je napisao da izuzetni problemi zahtijevaju isto takva rješenja.
“To je, doduše, trik, ali i sama dužnička barijera je luda stvar”, napisao je Krugman.
I novinska agencija Bloomberg zagovara taj trik, kao i zastupnik demokrata Džerold Nadler.
“Zvuči smiješno, ali je potpuno legalno”, napisao je Nadler.
Peticiju podrške toj ideji na jednoj internetskoj stranici Bijele kuće već je potpisalo više od 1.000 ljudi, a kako bi ona uspjela do 2. februara moralo bi biti 25.000 potpisnika.
Republikanci smatraju da je ideja glupost. Izrada kovanice bila bi u skladu sa slovom zakona, ali bi bila potpuno suprotna njegovom duhu, odnosno namjeri zakonodavca, poručuju, podsjećajući i na odgovarajuću opasnost od inflacije. Fena