MOSKVA, Svijet traži način da izbjegne upotrebu dolara. Sve češće eksperti govore o tome da je američka valuta odradila svoje i da je vrijeme da polako napusti svjetsku scenu.
Postepenoj zamjeni dolara mogu pomoći lokalne valute. Ipak, iskustvo sa evrom je pokazalo da okretanje leđa nacionalnim valutama i prelazak na jedinstvenu novčanu jedinicu ima mnogo svojih dobrih strana, ali i skrivene probleme.
Zagovornici evra ne prestaju da ponavljaju, da je uvođenje jedinstvene valute išlo na ruku evropskoj ekonomiji: tržišta su postala jača, smanjio se rizik pri operacijama mjenjanja valuta. Ali, glavno je to što je evro postao realni konkurent dolaru. Ipak, nije prošlo ni cijelih 10 godina, a počela je ekonomska kriza.
To je dalo povod kritičarima evra da dignu glavu i da ukažu na sve greške, koje su se dogodile tokom uvođenja jedinstvene evropske valute. Nisu uzeli u obzir glavno, a to je da su strukture ekonomija država koje ulaze u evrozonu principijalno različite. Postoji i politički kontekst, govori direktor Odjeljenja strateških analiza FBK Igor Nikolajev.
Greška je jednostavna. Ipak je u većoj mjeri politička motivacija bila važnija pri uvođenju jedinstvene evropske valute. Odnosno, protivteža prije svega dolaru i SAD. Ovdje je bilo više politike nego ekonomije, iako prosječni godišnji tempo rasta država Evrope poslije uvođenja evra nije porastao u državama evrozone. Odnosno nije se dogodilo ono zbog čega je bila uvedena jedinstvena valuta- uvećanje tempa ekonomskog rasta.
Već se sada može govoriti o tome da je projekat „evro“ još veoma daleko od uspjeha. Perspektive te valute u budućnosti sve više podsjećaju na status dolara u sadašnjosti.
Osim valuta država u razvoju, popularnost juana raste, smatra viši analitičar agencije „Alpari“ Ana Bodrova:
Kina je veoma dugo držala juan u čvrstim okvirima. SAD insistira na revalorizaciji juana. Postepeno raste vrijednost juana. Posljednjih nekoliko godina, juan je porastao za 8-9%, ali ipak tržište traži da cifra bude 15%. Za dostizanje ovog nivoa potrebno je još pet godina, pri sadašnjem tempu revalorizacije. Kina će stati na liniju i onda će dolar imati ne jednog konkurenta već dva. Dalje, sve će zavisiti od toga kako će se u principu razvijati situacija u svjetskim ekonomijama.
SAD takođe pokušava izlaz iz ove neprijatne situacije u kojoj se našla njihova valuta. Nije isključeno da će na jedinstvenom valutnom prostranstvu SAD, Kanada i Meksiko početi da se koristi valuta „amero“.
Zadaci koji se tiču ponovnog formiranja svjetskih finansija veoma je složna. Neophodno je uzeti u ozbir sve činjenice koje mogu da utiču na ekonomiju ove ili one države. Glas Rusije