BRISEL, Komentari sastanka predsjednika Francuske Nikole Sarkozija i njemačke kancelarke Angele Merkel, koji je sazvan u namjeri da se učvrsti vrijednost evrozone, kreću se od podrške do otvorenih kritika.
Iako su medijski komentari uglavnom uzdržani, jer analize nisu gotove, manji broj političara već je izašao sa podrškom idejama koje su iznijeli Francuska i Njemačka, dok drugi iznose kritike.
Neki vrlo uticajni mediji smatraju da Pariz i Berlin nisu ispunili očekivanja tržišta, odnosno da i nakon sastanka Sarkozi – Merkel još postoji prevelika razlika između onoga šta tržišta očekuju od lidera dvije najvažnije zemlje EU i onoga što su oni konkretno ponudili.
Smatra se da prijedlog njemačko-francuskog para ne ide dovoljno daleko i neće biti dovoljan za otklanjanje opasnosti na evrozonu.
Tržišta su zahtijevala da se obaveznice, koje pojedinačno izdaju svih 17 zemalja evrozone, zamijene jedinstvenom evroobaveznicom, odnosno da svaka zemlja evrozone stoji iza svake članice koja izlazi na evropsko tržište da posuđuje.
Evroobaveznica bi imala jedinstvenu kamatu za posuđivanje na međunarodnom finansijskom tržištu, odnosno, kamata bi bila ista bez obzira da li posuđuje Njemačka ili Grčka. Ali Merkelova i Sarkozi nisu bili spremni na taj korak.
Tome se suprotostavlja, u prvom redu Njemačka, gdje se smatra da bi siromašnije članice nekontrolisano posuđivale znajući da iza njih stoji cijela evrozona.
Merkelova i Sarkozi juče su izašli sa prijedlogom o ekonomskoj vladi EU, koja bi se sastajala svakih šest mjeseci i preko koje bi se koordinisale ekonomske politike i scenariji 17 članica koje se koriste zajedničkom valutom. Tom ekonomskom vladom EU bi se približila ideji ekonomske federacije.
Takođe, traže da svaka članica evrozone ugradi u svoj ustav obavezu da će držati budžetski deficit pod kontrolom. Predložili su, između ostalog, i taksu na finansijske tranasakcije u evrozoni.
Evropski komesar za ekonomiju Oli Ren i šef Evrogrupe Žan Klod Junker, odnosno zvanični forum zemalja koje koriste evro, izrazili su podršku ovom planu jače ekonomske integracije u Evropi, to jest prijedlozima Pariza i Berlina.
Ali bivši belgijski premijer Gi Verhofstat, koji je danas lider liberala u Evropskom parlamentu i uticajan ekonomista, rekao je da ne vidi mnogo rezultata sa sastanka Merkel – Sarkozi.
“Podržavam ideju ekonomske federacije Evrope, ali ne vidim kako Merkel i Sarkozi misle izvesti da se svakih šest mjeseci sastaju šefovi država i vlada. U njihovom prijedlogu ne vidim ništa konkretno”, rekao je Verhofstad.
Irskoj i nekim drugim članicama zasmetalo je što su Njemačka i Francuska održale mini samit i, bez konsultacija sa drugim zemljama, samo isporučili svoje prijedloge koje bi drugi trebalo da prihvate.
Irska je podsjetila Pariz i Berlin da u njihovoj zemlji svaka velika odluka mora da bude potvrđena na referendumu.
Drugi ne prihvataju da šef takve ekonomske vlade bude Van Rompej. Iako se on u Belgiji pokazao kao vrlo dobar premijer koji je zemlju izveo iz krize, bilo gdje drugo u Evropi on je gotovo anoniman i nema političku težinu.