PEKING/NJUJORK/MOSKVA, Narodna banka Kine (Banka Kine) je smanjila vlastito učešće u hartijama od vrednosti dvije vodeće američke privatne hipotekarne kompanije – “Fani mej” i “Fredi mek” – za 25 odsto, na 4,6 milijardi dolara, objavljeno je u Pekingu.
Takva odluka Banke Kine je logičan korak, nakon što su strani i domaći ulagači u hartije “Fani meja” i “Fredi meka” ove godine naglo počeli da povlače svoja sredstva, jer je tržišna vrijednost akcija te dvije finansijske korporacije počela ubrzano da se smanjuje.
Vrijednost akcija “Fani meja” i “Fredi meka” je, naime, u prvom polugođu ove godine smanjena više od 70 odsto, a nastavila je da opada i tokom minula dva mjeseca, potvrdili su tržišni izvori na njujorškom Vol stritu.
Koliko je poraslo nepoverenje u solventnost “Fani meja” i “Fredi meka” dovoljno kazuje i primjer Narodne banke Rusija (NBR) koja je početkom ove godine uložila u hartije obje kompanije oko sto milijardi dolara, ali je polovinu tih sredstava povukla do početka avgusta, nakon što su se umnožili glasovi o mogućem bankrotu američkih hipotekarnih korporacija.
Opoziciono nastrojeni ruski ekonomista Sergej Glazjev tvrdi da je NBR pogrešnim investiranjem ogromne sume novca u hartije od vrijednosti američkog ministarstva finansija i posrnulih hipotekarnih korporacija lišila Rusiju oko 30 milijardi dolara kapitala.
Glazjev je još prošle godine upozoravao na teške posljedice hipotekarne krize u SAD i zahtjevao da se sredstva NBR prebace iz “sumnjivih” američkih hartija od vrijednosti u sigurnije finansijske instrumente, a takođe upotrebe i za promovisanje rublje kao regionalne valute.
Na težak položaj “Fani meja” i “Fredi meka” ukazuje i odluka, usvojena u julu, Uprave federalnih rezervi SAD da odobri kreditne linije u vrijednosti više desetina milijardi dolara, u cilju finansijske konsolidacije posrnulih hipotekarnih korporacija koje su sada opterećene gigantskim dugovima u vrijednosti oko 1,5 biliona dolara.
Korporacija “Fani mej” je osnovana još tridesetih godina prošlog vijeka, sa zadatkom da podstakne kreditiranje stambene izgradnje širom SAD, a polovinom sedme decenije iz istih razloga počeo je da deluje i “Fredi mek”.
Obje korporacije obuhvataju više od 40 odsto američkog hipotekarnog tržišta u ukupnoj vrijednosti od 12 biliona dolara, a njihova propast bi, prema ocijeni finansijskih eksperata, bila kobna za stotine američkih malih i srednjih banaka, a takođe i mnoge osiguravajuće kompanije.
Ruski ekonomista Leonid Valjdaman, koji već godinama proučava način rada američkog finansijskog sistema, tvrdi da je sadašnji težak položaj “Fani meja” i “Fredi meka” prouzrokovan piramidalnim načinom poslovanja te dvije kompanije.
Valjdman navodi da su “Fani mej” i “Fredi mek” posljednjih godina “silno uvećale emisiju vlastitih vrijednosnih hartija, pri čemu je taj proces dobio piramidalni karakter”, pa je učešće vlastitog kapitala u tržišnim transakcijama smanjeno na pravu simboliku.
Takva praksa se sada, prema riječima ruskog ekonomiste, vraća perjanicama američkog hipotekarnog biznisa kao bumerang, preteći da ih potpuno uništi i izazove “razorene posljedice u američkom finansijskom sistemu.”
I Kina povlači kapital iz Fani meja i Fredi meka
