BANJALUKA, Sadašnji način uplate doprinosa u RS, po kojem se poslodavac registrujući sebe i zaposlene, po nekoliko puta godišnje obraća Fondu PIO, Fondu zdravstvenog osiguranja, Poreskoj upravi i Zavodu za zapošljavanje, i na to gubi ogromno vrijeme i novac, po svemu sudeći, uskoro će biti prošlost.
Zaživljavanjem jedinstvenog sistema prikupljanja i naplate doprinosa, koji je američka organizacija USAID prezentovala juče u Savezu sindikata RS u Banjoj Luci, dovelo bi do neuporedivog pojednostavljivanja uplate ovih sredstava, a Poreska uprava RS postala bi jedina adresa na koju bi se uplaćivali doprinosi i porezi. Na istoj adresi, takođe, brzo i lako mogla bi da se provjeri uplata istih. Dosadašnje institucije u sistemu naplate samo bi koristile bazu podataka Poreske uprave.
Prema riječima savjetnika na izradu projekta pri USAID, Saše Ćosića, istraživanja su pokazala da sadašnji sistem prikupljanja i naplate poreza i doprinosa najviše pogađa poslodavce.
– Na primjer, firma koja radi u oba entiteta, mora se, prilikom uplata doprinosa i poreza, pored entitetskih institucija, obraćati ustanovama 79 opština i 10 kantona u Federaciji BiH i 62 opštine u RS. Ako se radi o preduzeću koje zapošljava 100 radnika, podaci govore da je za ove prijave i uplate poslodavcu na godišnjem nivou potrebno od 30 do 70 dana, što znači da se radi o velikim gubicima vremena i novca – kaže Ćosić.
Predsjednica Saveza sindikata RS, Ranka Mišić, ističe da se radi o tripartitnom projektu koji su pored Saveza sindikata, podržali poslodavci i Vlada Srpske. Od projekta Sindikat očekuje prvenstveno bolju naplatu doprinosa, kao i jednostavniji način provjera da li su te uplate izvršene.
– Ako radnik sada želi da provjeri da li su mu doprinosi uplaćeni, mora najmanje dva dana potrošiti na šalteru Fonda PIO, i za to još platiti. Ista procedura je i u Fondu socijalnog osiguranja. Novim projektom, sve ove informacije postojaće u Poreskoj upravi RS, gdje će radnik moći lako da ih dobije – kaže Mišićeva, te dodaje da će ovaj način naplate dovesti i do sveobuhvatnosti prikupljanja poreza i doprinosa, što bi značilo punjenje budžeta, odnosno više novca u fondovima i veće penzije za penzionere.
– To bi takođe značilo kvalitetnije zdravstveno osiguranje i mogućnost smanjenja doprinosa, što bi išlo u korist poslodavaca, koji bi tada mogli da zaposle nove radnike i time smanje siromaštvo – kaže Ranka Mišić.
Projekat bi, kaže Mišićeva, vrlo brzo trebalo da zaživi u praksi. Prije toga, potrebno je izmijeniti zakone, o Poreskoj upravi, penzionom i zdravstvenom osiguranju, kao i način funkcionisanja tržišta rada i Zavoda za zapošljavanje, jer su to institucije koje čine okosnicu sadašnjeg sistema prikupljanja i napalate poreza i doprinosa.
Jedna kasa za sve doprinose i poreze
