PEKING – DeepSeek, kineski startup za razvoj umjetne inteligencije koji je prošle godine uzdrmao svjetska finansijska tržišta, u petak je pustio u opticaj preview verzije svoje najnovije velike nadogradnje, dok se rivalsko nadmetanje u AI sektoru između Kine i Sjedinjenih Američkih Država dodatno zaoštrava.
DeepSeekov model V4 s nestrpljenjem su čekali korisnici koji žele testirati kako se nosi s američkim konkurentima poput ChatGPT-a kompanije OpenAI, Claudea koji razvija Anthropic te Googleovog Geminija. Anthropic i OpenAI prethodno su optužili DeepSeek da svoju tehnologiju nepošteno gradi na osnovu njihovih rješenja.
Dio analitičara iz industrije očekivao je da će novi model stići još početkom Lunarne nove godine, dakle više od mjesec ranije.
DeepSeek navodi da novi V4 open-source modeli, među kojima su dostupne “pro” i “flash” verzije, donose velika poboljšanja u poznavanju činjenica, logičkom rasuđivanju i u takozvanim “agencijskim” (agentic) sposobnostima – mogućnosti da samostalno izvršavaju kompleksne zadatke i radne tokove.
V4 je nasljednik modela V3, AI modela koji je DeepSeek lansirao krajem 2024. godine.
Ipak, tržišta je u januaru 2025. iznenadio DeepSeekov specijalizirani “reasoning” model nazvan R1.
DeepSeek je tada tvrdio da je taj model isplativiji od sličnog OpenAI-jevog rješenja, a R1 je ubrzo postao simbol koliko se Kina ubrzano približava Sjedinjenim Američkim Državama u tehnološkom razvoju.
Kompanija navodi da verzija “V4 Pro Max” ima “nadmoćne performanse” na standardnim testovima logičkog rasuđivanja u odnosu na model GPT-5.2 kompanije OpenAI i Googleov Gemini 3.0-Pro. Istovremeno, prema DeepSeeku, “nešto” (marginalno) zaostaje za modelima GPT-5.4 i Gemini 3.1-Pro.
Kada je riječ o “agencijskim” sposobnostima, kineska kompanija tvrdi da V4 “pro” verzija može nadmašiti Claudeov model Sonnet 4.5 te da se po nivou približava Claudeovom modelu Opus 4.5, gledano prema vlastitim internim testovima.
“Flash” verzija modela V4, prema navodima DeepSeeka, na jednostavnijim zadacima za agente radi na nivou “pro” verzije, dok joj se po sposobnostima rasuđivanja veoma približava.
“Na osnovu rezultata benchmaraka, čini se da će DeepSeek V4 biti veoma konkurentan u odnosu na svoje američke rivale”, rekao je Lian Jye Su, glavni analitičar u istraživačko-konzultantskoj kući Omdia.
Marina Zhang, vanredna profesorica na Univerzitetu tehnologije u Sydneyju, ocijenila je da je lansiranje DeepSeekovog V4 modela “prelomni trenutak za kinesku AI industriju”, posebno u trenutku kada globalna konkurencija u trci za samodostatnost u ključnim tehnologijama rapidno raste.
DeepSeek nudi besplatan web i mobilni chatbot. Za razliku od vodećih modela koje nude Anthropic, Google i OpenAI, kompanija svoju tehnologiju opisuje kao “open source” u smislu da programerima nudi pristup za izmjene i daljnju nadogradnju osnovne tehnologije.
I “pro” i “flash” verzije V4 modela imaju kontekstni prozor od 1 milion tokena – parametar koji pokazuje koliko informacija AI model može istovremeno obraditi i zadržati u “pamćenju” – a rade i na efikasnijoj osnovi, saopćio je startup. To je značajno unapređenje u odnosu na raniji model V3, koji je podržavao kontekstni prozor od 128.000 tokena.
Microsoftov izvještaj iz januara pokazao je da upotreba DeepSeeka bilježi rast u brojnim zemljama u razvoju.
Ipak, dio analitičara ostaje suzdržan. Ivan Su, viši analitičar za dionička tržišta u kompaniji Morningstar, kazao je da je V4 doduše “kompetentan” nasljednik, ali da ne predstavlja onakav iskorak kakav je bio izlazak modela R1.
“Domaća konkurencija se značajno pojačala nakon lansiranja R1 modela”, rekao je Su. “U poređenju s američkim modelima, DeepSeekova vlastita evaluacija sugerira da su mu mogućnosti uglavnom u rangu na većini polja, ali su za konačne zaključke potrebne nezavisne procjene.”
U februaru je Anthropic optužio DeepSeek i još dva laboratorija za vještačku inteligenciju sa sjedištem u Kini da su provodili “industrijski razmjere kampanje” kako bi “ilegalno izvukli sposobnosti Claude modela i iskoristili ih za unapređenje vlastitih sistema”.
Naveli su da je to rađeno tehnikom distilacije, koja “podrazumijeva treniranje slabijeg modela na osnovu izlaza (outputa) jačeg modela”. OpenAI je slične optužbe iznio u pismu upućenom američkim zakonodavcima.
Ove sedmice, savjetnik američkog predsjednika Donalda Trumpa za nauku i tehnologiju Michael Kratsios također je optužio strane tehnološke kompanije “koje uglavnom imaju sjedište u Kini” da destiliraju vodeće američke AI sisteme i “eksploatišu američku stručnost i inovacije”.
Kineska ambasada u Washingtonu odbacila je te optužbe, ocijenivši ih kao “neopravdano gušenje kineskih kompanija od strane SAD-a”. klix