MOSKVA, Kina je u oktobru smanjila uvoz nafte i tečnog prirodnog gasa iz Sjedinjenih Američkih Država na nulu, govore podaci Glavne uprave carina Kine. Istovremeno, isporuka ruske nafte dostigla je maksimum.
Potencijalni gubici od gubitka kineskog tržišta za Amerikance se procjenjuje milijardama dolara godišnje.
Prošle godine Peking je preko okeana uvezao oko 3,6 miliona tona američkog tečnog prirodnog gasa, zbog čega su SAD postale drugi najveći izvoznik tog goriva u Kinu, potisnuvši Katar na treće mjesto (2,7 miliona tona). Prva je Australija sa 4,8 miliona tona.
Prema procjenama korporacije “Tomson Rojters”, prošlogodišnje isporuke tečnog prirodnog gasa u Kinu donosio je američkim izvoznicima oko milijardu dolara mjesečno.
Izvoz američkog prirodnog tečnog gasa u Kinu je tokom 2018. godine postepeno opadao, a do avgusta nije dostizao ni milion tona (u odnosu na 2,1 miliona u istom periodu 2017. godine). Pri tome je Kina povećala uvoz gasa za 17 odsto, a što se tiče nafte, u oktobru je Peking uvozio rekordnih 9,7 miliona barela dnevno. Glavni dobavljači crnog zlata u zemlji postali su Rusija i Saudijska Arabija, a tečnog gasa — Australija (2,27 miliona tona u oktobru), Katar (960.000 tona) i Malezija (496.000 tona).
Oktobarski prekid uvoza prirodnog tečnog gasa i nafte iz Sjedinjenih Američkih Država posljedica je trgovinskog rata između Vašingtona i Pekinga. Bez obzira na uzajamno povećanje carina, američke kompanije nastavile su da povećavaju isporuke goriva Kini.
Vjerujući uvjeravanjima stručnjaka da trgovinski rat neće uticati na tržište energenata, Trampova administracija povećala je pritisak na Peking. U septembru je Vašington uveo carine od 25 odsto na više od tri stotine kineskih proizvoda.
Kinezi su takođe odgovorili povećanjem uvoznih tarifa. Najveća kompanija za preradu nafte u Aziji, kineski “Sinopek” prestao je sa kupovinom crnog zlata u Sjedinjenim Američkim Državama, a Peking je za američki prirodni tečni gas nametnuo carinu od deset odsto.
Kineski zvaničnik Vang Šouven tada je upozorio da će se Vašington suočiti sa “poteškoćama” u isporukama tečnog gasa. I nije se šalio. Mjesec dana kasnije Peking je u potpunosti prestao da kupuje američki prirodni tečni gas.
Američki analitičari i igrači na tržištu su priznali: projekti vrijedni više milijardi su pod prijetnjom.
“Akcije Pekinga dovešće do toga da se američke kompanije nađu u škripcu”, istakao direktor “LNG Kanada” Endi Kalic. Prema njegovim riječima, uvozne carine značajno su smanjile konkurentnost američkog prirodnog tečnog gasa.
Gubitak kineskog tržišta biće težak udarac za američke proizvođače, s obzirom da je Kina najperspektivniji kupac prirodnog tečnog gasa u svijetu.
Osim toga, Kina je drugi po veličini potrošač američke nafte, nakon Kanade. Tako je u maju Peking iz Sjedinjenih Američkih Država uvozio 427.000 barela crnog zlata dnevno.
Američkim izvoznicima goriva biće veoma teško da nađu alternativna tržišta, naročito ako se govori o prirodnom tečnom gasu, jer ni Japan, ni Južna Koreja neće moći suštinski da povećaju kupovinu.
Nafta iz Rusije i Irana
Još u maju je Peking preporučio državnim rafinerijama da kupuju više nafte u Sjedinjenim Američkim Državama kako bi diversifikovali snabdijevanje. Ali trgovinski rat je sve promijenio.
Nakon odustajanja od američke nafte Peking namjerava da nastavi sa uvozom ugljovodoničnih goriva iz Irana. Prošlog oktobra isporuke iranske nafte u Kinu smanjene su za 64 odsto, na 1,04 miliona tona. Međutim, Kina je stavljena na listu zemalja za koje je Vašington napravio izuzetak i u novembru je uvoz porastao.
Ipak, najveći dobavljač nafte u Kini ostaje Rusija. Za godinu dana uvoz je porastao za 58 odsto, na 7,347 miliona tona (1,73 miliona barela dnevno), što je istorijski rekord.
Čini se da se ostvaruju najveći strahovi zapadnih analitičara. Rusija je već ključni igrač na kineskom tržištu nafte, a nakon što je Peking odustao od uvoza iz Sjedinjenih Američkih Država, ona će isporučivati u Kinu još više crnog zlata, konstatuje agencija “Blumberg”.