Oružje građana Srpske završiće u Namibiji!

– MUP RS je direktnom pogodbom i po nepoznatoj cijeni 10.771 komad oružja prodao Tehničkom remontu Bratunac

– Na podatke o prodaji ministar unutrašnjih poslova Dragan Lukač stavio oznaku tajnosti

– Eksperti za bezbjednost smatraju da je oznaka tajnosti stavljena neopravdano

BANJALUKA – Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske je 10.771 komad oružja direktnom pogodbom i po nepoznatoj cijeni prodalo privatizovanom Tehničkom remontu Bratunac, a krajnje odredište u kojem treba da završi hiljade pušaka i pištolja oduzetih od građana RS je Namibija, ekskluzivno otkriva portal CAPITAL.ba.

U Tehničkom remontu Bratunac trenutno se vrši remont, servis i opravka, nakon čega bi oružje preko povezanih firmi ELW Global Limited Dubai i ELW Global Balkan Bijeljina trebalo da završi u „nama tradicionalno prijateljskoj“ Namibiji.

U prilog ovim tvrdnjama ide činjenica da je u zvaničnoj posjeti u Republici Srpskoj početkom februara ove godine boravio državni sekretar Namibije Peter Vilho koji se sastao sa predsjednikom RS Miloradom Dodikom i ministrom unutrašnjih poslova Draganom Lukačem.

U Vilhovoj pratnji bio je Slavenko Ristić, generalni direktor Tehničkog remonta Bratunac i suvlasnik firme ELW Global Limited Dubai koja je 2013. godine postala većinski vlasnik Tehničkog remonta Bratunac.

Treba napomenuti i da se Slavenko Ristić nalazio među najuglednijim zvanicama na nedavnoj proslavi Dana policije RS i svečanom otvaranju Centra za obuku MUP-a RS u Zalužanima.

Poseban kuriozitet koji dodatno opravdava sumnju da će oružje završiti u ovoj afričkoj državici koja ima nešto više od dva miliona stanovnika, predstavlja činjenica da je prvi čovjek MUP-a RS Dragan Lukač, poznat kao strastveni ljubitelj lova, u oktobru prošle godine boravio u lovu upravo u Namibiji.

Sa njim je na safariju bio i Ljubomir Borovčanin, ratni komandant Specijalne brigade policije RS koji je u Haškom tribunalu osuđen na 17 godina zatvora zbog ratnih zločina, a na slobodu je pušten početkom avgusta 2016. godine.

Komplikovana mreža povezanih firmi

Ono što je u ovom slučaju mnogo značajnije od Borovčaninove haške sudbine je činjenica da je on predsjednik Upravnog odbora Tehničkog remonta Bratunac.

Kada su u pitanju firme iza kojih stoji Slavenko Ristić, interesantno je da je 22. marta ove godine Vlada RS dala saglasnost na prenos akcija Tehničkog remonta Bratunac sa ELW Global Limited Dubai čiji je vlasnik Slavenko Ristić na ELW Global Balkan Bijeljina čiji je vlasnik takođe Slavenko Ristić.

Istoga dana, predsjednik Upravnog odbora TRB Ljubomir Borovčanin i direktor firme Machrohard Mechanic sa Pala Tomislav Bašević potpisali su ugovor kojim je Machrohard Mechanic pripojena Tehničkom remontu Bratunac.

ELW Global Balkan Bijeljina, odnosno njen vlasnik Slavenko Ristić prije pripajanja bio je i vlasnik firme Machrohard Mechanic. Tako ispada da je Slavenko Ristić svoju firmu Machrohard Mechanic pripojio drugoj svojoj firmi Tehnički remont Bratunac, dok je treća njegova firma ELW Global Balkan Bijeljina vlasnik i prve i druge njegove firme.

Zanimljivo je da je u Dubaiju registrovana i firma Bratunac international limited Dubai čiji vlasnik je Nikolas Džejms Miler koji je sa Slavenko Ristićem suvlasnik firmi ELW Global Limited Dubai i ELW Global Balkan Bijeljina.

MUP krije informacije

Podsjećamo, CAPITAL.ba je juče objavio zvanične podatke da je MUP RS po raznim osnovama od građana prikupio ili oduzeo ukupno 15.634 komada oružja raznih vrsta, marki, modela i kalibara od čega je 10.771 komada prodano direktnom pogodbom, 2.904 komada kratkog oružja legalizovano je i zadržano za potrebe MUP-a RS, a 1.959 komada oružja je uništeno.

Međutim, MUP RS iz nejasnih razloga krije informacije kome je prodato više od 10.000 komada odružja oduzetog od građana RS. Nakon što su u dva navrata na pitanja portala CAPITAL.ba poslali nemušte odgovore da je „prodaja izvršena jednom kupcu koji je ovlašten i registrovan za remont, servis, opravku i prodaju oružja“, iz MUP-a su na naše insistiranje da nam konkretno odgovore kome i po kojoj cijeni je prodato oružje odgovorili da „s obzirom na utvrđeni stepen tajnosti, a u skladu sa Zakonom o zaštiti tajnih podataka, obavještavamo vas da MUP RS nije u mogućnosti da ustupi tražene informacije“.

Poslije ovakvog odgovora, od MUP-a smo treći put zatražili da odgovori kada i na osnovu čega je utvrđen stepen tajnosti podataka koje potražujemo, zatim da li je ovlaštena osoba kod određivanja stepena tajnosti donijela ocjenu o mogućoj šteti za bezbjednost ukoliko bi nam bili ustupljeni traženi podaci, potom kojim stepenom tajnosti su označeni traženi tajni podaci, kao i da li je određen način i rok prestanka tajnosti traženih tajnih podatka.

Umjesto konkretnih odgovora, iz MUP-a je ponovo stigao gotovo identičan odgovor u kojem se navodi da je „stepen tajnosti, u konkretnom slučaju, utvrđen odlukom Ministarstva unutrašnjih poslova RS, od strane ovlaštenog lica, na način i po procedurama propisanim pozitivnim propisima, koji se odnose na ovu oblast“.

Borovčanin: Neću protiv MUP-a

Predsjednik UO TRB general Ljubomir Borovčanin danas je kratko za CAPITAL.ba rekao da je u vožnji i da nije u prilici da razgovara, ali da ne može da nam kaže da li je oružje završilo u Tehničkom remontu Bratunac.

„Ukoliko su vam iz MUP-a rekli da su informacije o prodaji oružja pod oznakom tajnosti bilo bi nekorektno da vam ja bilo šta govorim u tom smislu“, bio je kratak Borovčanin.

S druge strane, profesor banjalučkog Fakulteta bezbjednosnih nauka i član Odbora za bezbjednost Narodne skupštine RS Duško Vejnović ne vidi opravdanje za ovakvo ponašanje MUP-a RS, odnosno za prikrivanje podataka o prodaji oružja.

Vejnović kaže da je prodaja oružja osjetljivo pitanje i da država uvijek ima mogućnost, kao i interes da takve vrste poslova obavlja pod oznakom tajnosti, ali on ipak ne vidi razlog da se u ovom konkretnom slučaju javnosti uskrate podaci o tome gdje je završilo oružje koje je oduzeto ili prikupljeno od građana.

„Stepen tajnosti se utvrđuje obično kada je u pitanju nešto strateški važno ili ukoliko se vodi istraga, a ne vidim da je to slučaj kada je u pitanju ovo oružje koje su građani uglavnom dobrovoljno predali. Ali moguće je i da postoji neki razlog zbog koga je utvrđen stepen tajnosti, pa vam je najbolje da preko Odbora za bezbjednost Narodne skupštine pokušate doći do informacije, jer MUP po zakonu mora da odgovori Odboru za bezbjednost“, kaže Vejnović.

Eksplozivna saradnja

Saradnja vlasti Republike Srpske i Namibije je posebno intenzivirana poslednjih godina. Početkom 2016. godine vojna delegacija Namibije, na čelu sa generalom Namupala Teofilosom, posjetila je Tehnički remont u Bratuncu kako bi sa upravom razgovarala o mogućnostima proširenja saradnje.

Namupala Teofilos je tada potvrdio da stručnjaci Tehničkog remonta već rade na obuci kadrova u Namibiji, ali i na „projektovanju i transferu određenih proizvodnih tehnologija, opremanju jedne fabrike za remont i održavanje naoružanja u njegovoj zemlji“. “Ovo je za nas veoma važna posjeta. Oduševljeni smo mogućnostima ove firme sa kojom sarađujemo i namjeravamo tu saradnju proširiti“, rekao je Teofilos.

Ubrzo se to i desilo.

Visoka delegacija Nabimija u februaru ove godine sastala se sa najvišim zvaničnicima Srpske i ponovo otišli u Bratunac gdje im je na usluzi bio lično ministar industrije, energetike i rudarstva Petar Đokić koji je tom prilikom potvrdio da je „Namibija jedan od najvažnijih kupaca naoružanja i vojne opreme koju proizvodi Tehnički remont“.

„Delegacija Namibije se u Tehničkom remontu uvjerila u proces proizvodnje, programe i dinamiku isporuke artikala za koje su zainteresovani“, rekao je Đokić.

MUP za svoje potrebe zadržao blizu tri hiljade pištolja

Za razliku od podataka o prodaji oružja koje uporno kriju, iz MUP-a RS su nam odgovorili da je 2.904 komada kratkog oružja koje je legalizovano i zadržano za potrebe MUP-a raspodijeljeno na način da je 2.567 komada oružja namijenjeno za potrebe policijskih službenika MUP-a, 40 komada oružja dodjeljeno je Upravi za policijsku obuku za njihove potrebe, 243 komada oružja dodjeljeno je Kriminalističko-tehničkom centru MUP-a RS za potrebe Jedinice za forenziku i 54 komada oružja dodjeljeno je Centru za obuku za njihove potrebe.

Nakon izvršene provjere funkcionisanja oružja, policijski službenici će zadužiti isto, pri tom će razdužiti staro oružje, s kojim će se postupati kao i u ranijem periodu (dio će biti uništen, dio prodat)“, navodi se u odgovoru MUP-a RS.

Iz MUP-a nam je rečeno i da je oružje uništavano u livnici AD „Livar-Jelšingrad“ u Banjaluci na osnovu naredbi sudova o uništenju oružja i aktivnostima UNDP BiH u vezi sa uništavanjem malog i lakog oružja u skladištima policijskih agencija i Ministarstva odbrane BiH.

„U livnici AD „Livar-Jelšingrad“ u Banjaluci, oružje je uništavano 29. aprila 2017. godine, 08. jula 2017. godine i 09. decembra 2017. godine. MUP Srpske nije plaćao troškove uništenja oružja, već je ono uništavano u okviru aktivnosti koje provodi UNDP BiH koje se odnose na uništavanje malog i lakog oružja u skladištima policijskih agencija i Ministarstva odbrane BiH“, precizirali su iz MUP-a.

Darko Momić

* Tekst je proizveden u okviru medijskog pool-a Mreže ACCOUNT (Antikorupcijska mreža organizacija civilnog društva)