BANJALUKA/ SARAJEVO , Ukupna tržišna kapitalizacija berzi u BiH u proteklih godinu dana istopila se za 6,1 milijardu KM, odnosno više od jedne trećine, i sada iznosi oko 10,7 milijardi KM.
Vrijednost akcija svih kompanija i fondova na Sarajevskoj berzi na kraju prvog polugodišta 2009. iznosila je oko 6,8 milijardi KM, što je za milijardu maraka manje u odnosu na kraj prošle godine, a čak 4,6 milijardi KM u poređenju s koncem juna 2008.
Tržišna kapitalizacija Banjalučke berze na kraju ovogodišnjeg polugodišta iznosila je 3,9 milijardi KM, što je za 200 miliona KM više u odnosu na kraj 2008. godine, ali i za 1,5 milijardi manje u odnosu na kraj juna prošle godine.
Ukupan promet na Sarajevskoj berzi za prvih šest mjeseci ove godine iznosio je 101 milion KM, što je za trećinu manje u odnosu na 150 miliona KM iz istog perioda minule godine. Banjalučka berza istovremeno bilježi pad prometa za 43 odsto, odnosno sa 156 miliona na 89 miliona KM. Indeksi Sarajevske i Banjalučke berze SASX-10 i BIRS, koji pokazuju kretanje akcija najlikvidnijih kompanija, u proteklih godinu pali su za 54,5, odnosno 44 odsto, dok su indeksi fondova FBiH i RS (BIFX i FIRS) ušli u “crveno” za 52, odnosno 48 odsto.
Velimir Zdjelar, direktor Društva za upravljanje investicionim fondovima “Advantis Capital Management” iz Banjaluke, situaciju na domaćem tržištu ocjenjuje izuzetno negativnom, posebno ukazujući na mršav promet.
“Sadašnji dnevni promet na Banjalučkoj berzi kreće se od 100.000 do 200.000 KM, što je nivo s početka rada berze. Strani investitori su se nakon ranijeg špekulativnog ulaska povukli i ne vjerujem da će se vratiti za duže vrijeme”, smatra on.
Kao ključne uzroke pada atraktivnosti berzanskog tržišta RS, Zdjelar navodi netransparentnu privatizaciju pojedinih strateških preduzeća, političku nestabilnost i nizak nivo korporativnog upravljanja. Globalna finansijska kriza, prema njegovom mišljenju, ove godine nije imala uticaj na pad berzanskih aktivnosti.
Ukoliko se silazni trendovi nastave, Zdjelar do kraja 2009. prognozira gašenje još nekoliko brokerskih kuća i društava za upravljanje fondovima u RS, nakon što su krajem prošle i početkom ove godine sa radom prestala četiri berzanska posrednika.
Damir Selešković, finansijski analitičar u brokerskoj kući “ASA Brokers” iz Sarajeva, uzroke loše situacije na Sarajevskoj berzi, takođe, vidi u neizainteresovanosti stranih investitora, ali i neaktivnosti domaćih fondova.
“Za razliku od Hrvatske i Slovenije, fondovska industrija u BiH je slabo razvijena. Na tržištu kapitala prisutna je svega nekolicina otvorenih fondova koji svojom veličinom ne mogu uticati na likvidnost tržišta, a ni zatvoreni fondovi nisu se pokazali kao adekvatna podrška očuvanju likvidnosti”, istakao je Selešković.
Bez stranih investitora, smatra on, neće biti značajnijeg poboljšanja likvidnosti na berzi, što se, kaže, može očekivati tek kada se vrati povjerenje investitora u razvijena tržišta. Pored toga, napominje Selešković, potrebno je raditi na razvoju tržišta kapitala kroz poboljšanje poslovanja finansijskih institucija, razvoju novih finansijskih instrumenata i povećanju broja postojećih.Nezavisne novine
Vrijednost akcija pala 6,1 milijardi KM
