SARAJEVO – Dokument o spoljnim i unutrašnjem dug BiH do 30. juna ove godine trebalo bi da se nađe na dnevnom redu današnje sjednice Savjeta ministara BiH, a ekonomski analitičari se ne slažu s posljednjim podacima, koji govore da se vanjski dug BiH smanjio, jer je, kako ističu, riječ o anuitetima koji dospijevaju i plaćaju se i to onda izgleda kao da je duga manje.
Prema podacima Ministarstva finansija i trezora BiH, ukupan dug BiH 30. juna ove godine je 11,1 milijardu KM.
Od toga spoljni dug BiH iznosi 8,2 milijarde KM, od kojih je spoljnji dug Federacije BiH 4,6 milijardi, a Republike Srpske 3,4 milijarde, dok na distrikt Brčko, jedinice lokalne samouprave i institucije BiH otpada oko 750.000 KM.
U informaciji koju je pripremilo Ministarstvo finansija i trezora takođe stoji da je do 30. juna ove godine spoljnjih kredita realizovano u ukupnom iznosu 15,8 milijardi KM, od čega je angažovano 12,7 milijardi, do je nešto malo više od tri milijarde raspoloživo u skladu s realizacijom odobrenim projektima.
U dokumentu je vidljivo da učešće starog duga u stanju spoljne zaduženosti 30. juna 2019. godine od 12,24 posto i dalje pokazuje tendenciju smanjenja, s obzirom na to da je učešće ovog duga u prošloj godini iznosila 12,80 posto, a 2017. 14,64 posto. Stari dug čine naslijeđeni komercijalni dugovi prema Pariskom klubu kreditora, Londonskom klubu kreditora te zajmovima WBIBRD-a.
U okviru novog duga, kako stoji u dokumentu, najvišu procentualnu zastupljenost čine dugovi prema međunarodnim finansijskim institucijama.
U ukupnom stanju spoljne zaduženosti 30. juna, a po osnovu novih kredita, 59,81 posto odnosi se na kredite usmjerene na realizaciju infrastrukturnih projekata, 25,88 posto na kredite namijenjene javnom sektoru, dok je 14,31 posto angažovano za privredne djelatnosti.
U periodu od 1. januara do 30. juna ove godine angažovano je 278,54 miliona KM kreditnih sredstava, a od ukupnog iznosa povučenih sredstava 40,09 posto se odnosi na EIB, 22,78 posto na kredite WBIBRD-a, 7,78 posto na EBRD, a 7,28 posto na WBID.
U dokumentu, takođe, stoji da je ukupna vrijednost za kreditno finansiranje iz spoljnih izvora zaključno sa 20. junom ove godine 1,4 milijarde KM, od toga se na FBiH odnosi 65,26 posto, na RS 33,38 posto, a na distrikt Brčko 1,36 posto.
Od ukupne vrijednosti projekata za kreditno finansiranje na infrastrukturne projekte se odnosi 88,18 posto, na projekte u javnom sektoru 10,21 posto te na projekte za privredne djelatnosti 1,61 posto.
Prema podacima kojima raspolaže Ministarstvo finansija i trezora BiH, 30. juna ove godine unutrašnji dug BiH iznosio je nešto više od 2,9 milijardi KM i povećan je za 52,34 miliona ili 1,80 posto u odnosu na stanje 31. decembra 2018 godine.
Federacija BiH duguje oko milijardu KM, a Republika Srpska oko 1,9 milijardi.
U ukupnom iznosu unutrašnje zaduženosti 30. juna 2019. godine FBiH učestvuje sa 35,48 posto, RS 64,43 posto i distrikt Brčko 0,09 posto.
Analitičari ističu da je jedan od većih problema to što BiH uzima kredite za infrastrukturne projekte, koji su procentualno u najvećem iznosu, a novac često stoji, kamate se plaćaju i projekt čeka.
Što se tiče unutrašnjeg duga u BiH, najveći problem i najveći iznos, kažu ekonomski stručnjaci, su naplaćene tužbe radnika za nepoštivanje kolektivnog ugovora.
Mirsad Isaković, ekonomski stručnjak i univerzitetski profesor, ističe da samo Zeničko-dobojski kanton duguje tri milijarde KM za sudske tužbe koje su radnici dobili i koje stižu na naplatu, te da je slična situacija u svim kantonima u FBiH.
On ističe da su, takođe, veliki problem i zaduživanja po trezorskim zapisima i obveznicama, te da su to kratkoročna zaduženja s visokim kamatama.
Upozorava i na činjenicu da se BiH najmanje zadužuje po pitanju projekata iz privrede, te da je sektor privrede taj koji bi dugoročno mogao vraćati uložena sredstva. Nezavisne novine