BANjALUKA – Da trgovci, ugostitelji i drugi privredni subjekti u sistemu fiskalizacije sabiraju ogromne gubitke zbog pandemije virusa korona svjedoče podaci Poreske uprave RS prema kojima je promet preko fiskalnih kasa u prvom polugodištu ove godine smanjen za 556,25 milina KM u odnosu na isti period lani.
Prema podacima Poreske uprave, ukupan evidentirani promet preko fiskalnih kasa u maloprodaji u Republici Srpskoj u periodu od 1. januara do 30. juna ove godine godine iznosio je 3,189 milijardi maraka, dok je u istom periodu lani ta brojka dostigla 3,745 milijardi KM.
Ekonomisti ističu da je pandemija virusa korona izazvale ozbiljne posljedice na tržištu i smanjila kupovnu moć potrošača, u čemu vide neke od razloga za pad prometa na koji je uticala i činjenica da dobar dio djelatnosti proljetos nije radio duže od mjesec zbog uvedenih mjera zaštite od virusa korona.
Izvršni direktor Udruženja ekonomista RS SWOT Saša Grabovac kaže da je 556 miliona KM ogroman pad i da nije neočekivan u tom obimu, bez obzira na uslove poslovanja u drugom kvartalu.
“Na sceni je prisutno sveopšte smanjenje potrošnje. Građani su u strahu od gubitka posla, smanjenja plata i uopšte budućnosti zbog čega i te kako trpi potrošnja. Ljudi koji imaju ušteđevinu čuvaju novac jer ne žele ulaziti u investicije i za većinu stanovništva hrana je prioritet u kupovini. Mnogi čak i tu gledaju da uštede pa kupuju jeftinije namirnice kako bi što više smanjili troškove”, rekao je Grabovac.
Dodao je da je smanjen dolazak stanovništva iz dijaspore, kao i da su opale njihove doznake koje su bile značajan izvor dodatnih prihoda mnogim domaćinstvima u Srpskoj.
“Sve to je uticalo na pad prometa što dalje za sobom povlači druge probleme poput smanjenja dobiti, mogućnosti isplate plata, do smanjenih osnovica za oporezivanje”, naveo je Grabovac.
Snežana Šešlija, izvršna direktorica dobojskog Udruženja građana “Tolerancijom protiv različitosti” koje se bavi zaštitom potrošača, ističe da je osim smanjene kupovne moći građana, na tanji promet, uticalo i zatvaranje znatnog broja malih prodavnica proteklih mjeseci.
“Na području koje pokriva naše udruženje dosta malih, uslužnih prodavnica je zatvoreno jer nisu mogle da posluju pod uslovima koje je stvorila pandemija tako da je to jedan od razloga zašto se smanjio promet. Takođe, primjetne su i manje gužve u velikim centrima, građani kupuju namirnice na akcijama i ne prave zalihe”, navela je Šešlija.
Kontrole
U Poreskoj upravi RS kažu da su za godinu dana od primjene novog Zakona o fiskalnim kasama, kojim su propisane strože kazne za neizdavanje fiskalnih računa, kaznili poslodavce sa 2,87 miliona KM.
“Od 1. jula prošle godine, od kada je zakon u primjeni, do 30. juna ove godine inspektori su izvršili 3.141 kontrolu evidentiranja prometa preko fiskalnih kasa, a zbog utvrđenih nepravilnosti izrekli su 1.427 prekršajnih naloga sa novčanim kaznama. Istovremeno, inspektori su u tom periodu za 88 poreskih obveznika izrekli mjeru privremene zabrane obavljanja djelatnosti u trajanju od 15 i 30 dana”, rekli su u Poreskoj upravi. Glas Srpske