BANJALUKA, Nezadovoljstvo se ne može ispoljavati na način na koji to rade mašinovođe. Ovaj slučaj je indikator i na njemu država treba da kaže da u RS ima zakona i da se zakoni sprovode.
Rekao je to u intervjuu “Glasu Srpske” generalni direktor “Željeznica RS” Dragan Savanović.
On je istakao da nelegalni štrajk mašinovođa vodi sindikalac Simo Cvjetković, a da iza svega stoji dobojska politika.
– Jasno je da načelnik opštine Doboj i lokalna politika stoje iza toga. Oni su mašinovođama nudili novac, iako za to nisu nadležni, jer “Željeznice” nisu lokalno preduzeće, nego su u većinskom vlasništvu Vlade RS. Petljanje lokalnih zajednica u rukovođenje u “Željeznicama” nije uputno i potrebno – kaže Savanović.
* Imate li rješenje za štrajk mašinovođa za koji je utvrđeno da je nelegalan i kada bi on mogao da bude okončan?
SAVANOVIĆ: Upravo i jeste najvažnije da je štrajk mašinovođa nelegalan i potpuno nezakonit u svakom pogledu. Ovakav vid štrajka nema veze sa Zakonom o radu, jer ne najaviti štrajk, ne istaći ciljeve i zahtjeve i ne imenovati pregovaračku grupu, odnosno štrajkački odbor, u direktnoj je suprotnosti sa zakonom, a da ne pričamo o tome da štrajk ne bi smio ni u kom slučaju da traje ovoliko. Materijalni troškovi koje oni traže definisani su kolektivnim ugovorom i vezani su za dnevnicu. Vlada RS je prošle godine smanjila dnevnicu sa 48 na 20 maraka i slijedom toga je i taj materijalni trošak pao sa 2,4 na jednu marku. Po kolektivnom ugovoru nemaju samo mašinovođe pravo na tu naknadu već kompletno vozopratno osoblje koje ne podržava ovaj protest i odbijanje rada. U svakom slučaju, ovaj postupak koji, nažalost, traje već 28 dana treba definisati kao odbijanje rada i shodno tome mi postupamo u skladu sa Zakonom o radu i naravno unutrašnjim aktima.
* Koliku ste štetu pretrpjeli zbog posljednjeg štrajka mašinovođa?
SAVANOVIĆ: Dnevna direktna šteta prelazi 50.000 maraka samo kada je u pitanju smanjen obim prevoza, a procjene su da nas je ovaj posljednji štrajk koštao više od dva miliona maraka.
* Protiv mašinovođa su pokrenuti disciplinski postupci, ali je već na prvoj sjednici Disciplinske komisije jedan član podnio ostavku. Kako to komentarišete i shvatate li i taj potez kao vid opstrukcije rješenja problema u vezi sa štrajkom mašinovođa?
SAVANOVIĆ: Taj član komisije je na vrijeme obaviješten o imenovanju i na vrijeme je znao svoj zadatak. U ostavci je napisao da se povlači iz ličnih razloga ne navodeći konkretne razloge, tako da to može biti i opstrukcija i neslaganje sa upravom. Mi smo obavijestili Nadzorni odbor, koji imenuje Disciplinsku komisiju, i oni su imenovali drugog člana. Važno je da štrajk mašinovođa nisu podržali ni Nadzorni odbor, niti šest sindikata u “Željeznicama”. Uprava preduzeća je dobila njihovu i podršku Ministarstva saobraćaja i veza, Vlade i predsjednika RS. Mi smo razgovarali sa mašinovođama i svaki put smo nailazili na ucjene da im se mora isplatiti ono što traže. Ostali sindikati ne prihvataju takav način favorizovanja jedne struke u “Željeznicama” i da se na taj način drugi stave u podređeni položaj.
* Rekli ste da šest sindikata ne stoji iza štrajka mašinovođa, ali bi bilo, ipak, naivno povjerovati da su mašinovođe zaustavile vozove na svoju ruku?
SAVANOVIĆ: Naravno da bi bilo naivno povjerovati da to čine sami. Predsjednik samostalnog sindikata mašinovođa Simo Cvjetković nebrojno puta je izjavio da kao predsjednik sindikata ne podržava štrajk i da ga oni nisu organizovali, ali ga podržava kao kolega i kao radnik “Željeznica”. On je u stalnoj komunikaciji sa mašinovođama, daje im instrukcije i vodi štrajk na nelegalan način.
* Da li je Cvjetković nečiji istureni igrač?
SAVANOVIĆ: Ne mogu utvrditi da li je istureni igrač, ali činjenica je da je taj čovjek stalno uz mašinovođe koji nelegalno štrajkuju. Ono što je jasno jeste da načelnik opštine Doboj i lokalna politika stoje iza toga. Oni su mašinovođama nudili novac, iako za to nisu nadležni, jer “Željeznice” nisu lokalno preduzeće, nego su u većinskom vlasništvu Vlade RS. Petljanje lokalnih zajednica u rukovođenje u “Željeznicama” nije uputno i potrebno. Načelnik Doboja obećava pomoć mašinovođama, a u opštinskom budžetu nema novca za stipendije đacima i studentima.
* Može li se dopustiti da jedna grupa ljudi, ma koliko bila potrebna “Željeznicama”, ucjenjuje i Vas i najviše institucije RS?
SAVANOVIĆ: Ne bih rekao da su sve mašinovođe jedinstvene. Sigurno je veći broj njih izmanipulisan od strane interesnih grupa. Nadam se da će nadležni organi jednog dana utvrditi o kome se radi. Radnici “Željeznica” i drugih javnih preduzeća trebalo bi da znaju da postupanjem na ovaj način možemo da uvedemo RS u stanje bezakonja. Nezadovoljstvo se ne može ispoljavati na ovaj način na koji to rade mašinovođe. Kad bi se popustilo njihovim zahtjevima i prihvatio način na koji oni ispoljavaju svoje nezadovoljstvo, to bi značilo da bi to isto sutra mogli da urade zaposleni u “Elektroprivredi”, zdravstvu, prosvjeti i drugim javnim preduzećima i službama, a to je neprihvatljivo.
* Hoćete da kažete da se na slučaju mašinovođa sprečava buduća anarhija u javnom sektoru RS?
SAVANOVIĆ: Upravo tako. Ovaj slučaj je indikator i na njemu država treba da kaže da u RS ima zakona i da se zakoni sprovode.
* Bili smo svjedoci opstrukcija i prilikom donošenja sistematizacije radnih mjesta u “Željeznicama”. Dokle ste stigli na tom polju i kada će ona biti završena?
SAVANOVIĆ: Prvo je bilo mnogo opstrukcija prilikom postavljanja izvršnih direktora. Kada smo pristupili izradi sistematizacije, opet su se pojavili oni poput čelnih ljudi opštine Doboj, a umiješala se i opština Petrovo, iako su na sastanku u Vladi prihvatili činjenicu da u “Željeznicama” ima viška radnika i da se u preduzeće mora uvesti red. I pored toga sam ubijeđen da smo na dobrom putu i da ćemo uz podršku Vlade i razumijevanje sindikata razriješiti te probleme. Sindikalci su svjesni da je trenutno stanje neizdrživo s obzirom na to da su plate i druge obaveze premašile svaku razumnu mjeru u odnosu na prihode.
Gubitak
* Kako planirate da obuzdate rast gubitaka koji je nastavljen i u prvih devet mjeseci ove godine?
SAVANOVIĆ: Kada posmatramo ovu godinu, iako je opterećena štrajkovima, pokazatelji pokazuju da je porasla aktivnost u odnosu na prvih devet mjeseci prošle godine. Gubitak za prvih devet mjeseci ove godine je manji u odnosu na prošlu godinu. Međutim, postoje određeni iznosi iz prethodnih godina koji su uknjiženi u ovoj godini. Gubitak od 15,6 miliona na devetomjesečnom obračunu opterećen je sa nepunih osam miliona gubitaka iz prethodnih godina, koje prethodna uprava nije uknjižila, a mi smo ih otkrili, jer hoćemo da prikažemo realno stanje u preduzeću.
* Hoće li neko odgovarati za prikrivanje gubitaka?
SAVANOVIĆ: Nadam se da hoće. Volio bih da glavni revizor javnog sektora RS pošalje svoje revizore da naprave pregled stanja u “Željeznicama”, ne samo sa stanovišta finansija nego i prijave radnika, poštivanja zakona i unutrašnjih akata. Glas Srpske