BERLIN – Najplaćeniji menadžer tokom prošle godine u Njemačkoj dolazi iz krizom pogođene automobilske industrije – Volkswagenov šef Oliver Blume je zaradio 10,3 miliona evra. On je time prvi šef neke kompanije sa njemačke berze čija je plata premašila 10 miliona evra.
Na drugom mjestu je Bjorn Gulden iz Adidasa sa 9,2 miliona evra dok je treće mjesto zauzeo Christian Zeving iz Deutsche Banka sa primanjima od devet miliona evra, prema studiji udruženja za zaštitu investitora DSW.
Rekordna godina za menadžere
Zarade članova uprava kompanija, koje su na njemačkoj berzi, u poslovnoj 2023. porasle su u prosjeku za 11 odsto i dostigle rekordnih 2,65 miliona evra, prema novoj studiji revizorske kompanije EY. Analizirana je ukupna direktna zarada, koja uključuje fiksnu platu i bonuse za članove uprave, koji su bili na funkcijama tokom cijele poslovne godine.
Taj prosjek se odnosi na sve kompanije koje su obuhvaćene indeksima njemačke berze – DAX, MDAX i SDAX. Ukupno 160 najvećih kompanija u Njemačkoj.
DAX indeks mjeri kretanje vrijednosti 40 najvećih kompanija na njemačkom tržištu vrijednosnih papira. To je njemačka prva liga i predstavlja 80 posto tržišne kapitalizacije kompanija koje kotiraju na njemačkoj berzi.
DAX indeksna porodica uključuje i indekse kao što je MDAX, (srednji DAX), koji obuhvata sljedećih 50 kompanija po veličini, i SDAX (mali DAX) koji uključuje još 70 velikih kompanija.
Vratimo se zaradama. Direktori kompanija iz DAX-a u prosjeku zarađuju 5,7 miliona evra, direktori kompanija iz MDAX-a zarađuju 3,5 miliona evra i SDAX-a 2,1 milion evra.
Njemačka berza: Prošla godina je bila odlična
Gunther Friedl sa Univerziteta u Minhenu, ekonomista i autor studije udruženja za zaštitu investitora DSW, ukazao je na to koliko su se kompanije na njemačkoj berzi dobro nosile s prošlogodišnjom ekonomskom i makroekonomskom situacijom.
Bruto domaći proizvod (BDP) Njemačke 2023. je smanjen za 0,3 odsto, a inflacija je iznosila 5,9 odsto. Monetarnom politikom također su se postavile prepreke tim kompanijama, budući da je Evropska centralna banka (ECB) u nekoliko navrata povećala referentnu kamatnu stopu koja je u septembru dostigla 4,5 posto.
Više kamatne stope čine investicije u dionice manje atraktivnima. Ipak, kada se pogledaju pojedinačne kompanije, razlike su veoma velike – osiguravajuće kompanije su imale rekordne profite, a banke su profitirale od rasta kamatnih stopa.
“Iako ovi pokazatelji sugerišu da je protekla godina bila izazovna, investitori na tržištima kapitala gledali su optimističnije na budućnost”, ocijenio je Friedl.
DAX je zabilježio pozitivnu dinamiku. Njemački indeks je 2023. bio veći za 20,3 posto, uprkos smanjenju prihoda i profita kompanija koje čine ovaj indeks.
Rekordne plate rastu uprkos lošem poslovanju firme
Evo šta o povećanju ionako enormno visokih plata kaže Jens Masman, partner u kompaniji EY koja je analizirala zarade vrhunskih njemačkih menadžera:
“Vrlo pozitivan rast plata mnogih članova uprave prošle godine može na prvi pogled djelovati iznenađujuće jer su kompanije na njemačkoj berzi u cjelini imale stagnirajuće prihode i profit. No, slabi rezultati u pogledu prihoda, profita ili cijene akcija ne moraju nužno dovesti do smanjenja plata u upravnom odboru. Kod kompanija, koje su u fazi transformacije, privremeni gubici su neizbježni. Ako rukovodstvo u takvom periodu postigne bolje rezultate od očekivanih, to može dovesti do povećanja plata”.
Kako dodaje Mathieu Meyer, također partner u EY-u, ESG ciljevi (ciljevi u vezi zaštite životne sredine, socijalnih pitanja i upravljanja) postaju sve važniji, a njihovo ostvarenje je nezavisno od operativnog ili finansijskog učinka kompanije.
“Sistemi naknada u kompanijama su posljednjih godina konstantno razvijani kako bi se prilagodili promijenjenim ekonomskim i društvenim uslovima i zahtjevima. Tema održivosti dobija značajan prostor u diskusijama o platama u upravnom odboru. U međuvremenu, skoro sve DAX kompanije su integrirale ESG ciljeve u svoje sisteme naknada”, istakao je Meyer.
Osim toga, kako je naglasio, visina plata za članove upravnog odbora treba da bude primjerena i privlačna i u međunarodnom poređenju – i to također ima ulogu u ocjeni rasta plata.
Vrhunski menadžeri u SAD-u, Francuskoj i Švicarskoj zarađuju mnogo više
Svi volimo poređenja, sve je relativno, pa da vidimo kako stoje vrhunski menadžeri njemačkih koncerna sa svojom prosječnom zaradom od 5,7 miliona evra u međunarodnom kontekstu.
Naravno, najplaćeniji su menadžeri u Sjedinjenim Američkim Državama – u prosjeku zarađuju 24,2 miliona evra. Najviše je dobio Tim Cook, šef Applea – 58,4 miliona evra, i to uprkos tome što su mu primanja u odnosu na 2022. prepolovljena za 41,3 posto, ističe Christiane Hetzl, izvršna direktorica DSW-a i stručnjakinja za zarade.
Na drugom mjestu je Satya Nadella, šef Microsofta, s 44,8 miliona evra dok je šef kompanije Salesforce Marc Benioff zaradio 36,6 miliona evra.
A i kada se pogleda po Evropi, vidi se da njemački menadžeri, koji to i inače stalno ističu, po svojim primanjima nisu ni blizu vrhu. Tako menadžeri firmi na berzi Francuske CAC40 zarađuju u prosjeku 6,9 miliona evra, a oni na berzi u Švicarskoj SMI 7,6 miliona evra.
Najplaćeniji menadžer u Evropi trenutno je Bernard Charles, 67-godišnji predsjednik upravnog odbora softverske kompanije Dassault Systemes – prošle godine je dobio 46,7 miliona evra.
Volkswagenov Blume sa svojih 10,3 miliona evra zauzima 12. mjesto u Evropi i to onda na kraju, u tom svijetu, i ne djeluje tako mnogo. Ipak, on je menadžer najveće firme u Evropi i najvećeg proizvođača automobila na svijetu koji je prošle godine prodao vozila u vrijednosti od 323,3 milijarde evra, piše Deutsche Welle.Klix