BEOGRAD, Porodične kompanije u Srbiji čine više od 90 odsto svih kompanija, zapošljavaju oko 60 odsto svih zaposlenih i u velikoj mjeri učestvuju u stvaranju BDP-a.
Te kompanije, kada krenu da se razvijaju i angažuju sve veći broj zaposlenih, moraju da poštuju posebna pravila korporativnog upravljanja, upravo zbog porodičnih veza i odnosa koji u firmi “vladaju” među zaposlenima.
Za srpske porodične firme koje posluju “u spletu” sličnih okolnosti, pružena je prilika da se na bolji način upoznaju sa efikasnijim korporativnim upravljanjem, zahvaljujući projektu Privredne komora Srbije (PKS) i Međunarodne finansijske koropracija (IFC).
“Dobro korporativno upravljanje je važno za razvoj firme, ali i za investitore. Mnoge svjetski poznate firme, kao što je, recimo, Fijat u Italiji, nastale su kao porodične firme. Ali, samo 10 do 15 odsto porodičnih firmi preživi prvu generaciju – osnivače, drugu – braću i sestre i nastavi da radi u trećoj kao ‘konfederacija rođaka'”, istakla je Katarina Đulić menadžer projekta iz IFC-a.
“To su firme u kojima su rođački odnosi odvojeni od poslovnih, a ovi vrlo precizno uređeni”, objasnila je ona.
Prema njenim riječima, investitori vole porodične firme i rado ulažu u njih, ali samo ako porodično vlasništvo nije veće od 35 do 40 odsto. Tamo gdje je vlasništvo oko 70 odsto takve firme se doživljavaju kao rizične zbog „rođačkih odnosa” pa investitori nerado ulaze u poslove sa njima.
Inače, prema rezultatima istraživanja, koje je sprovela Evropska komisija, cijelu Evropu, u poređenju sa državama kao što su SAD i Japan, karakteriše prisustvo velikog broja manjih preduzeća.
Veliki broj kompanija je u vlasništvu, ili njima upravlja jedna porodica – od prvih 100 italijanskih poslovnih grupa po prometu, preko 40 odsto su porodične firme, dok u Njemačkoj ovaj procenat iznosi 17 odsto, a u Francuskoj 26 odsto.
Ova karakteristika je postala očiglednija u posljednje tri decenije, kada je razvoj preduzetništva postao masovni fenomen – što podrazumijeva hiljade malih i srednjih porodičnih biznisa. Ako se fokus stavi samo na proizvođačke grupe, približno 50 odsto njih spada u porodični kapitalizam, a ta proporcija stalno raste. Tanjug