BANJALUKA, Poreski obveznici Srpske duguju skoro cijeli republički budžet – njihov dug je 1,3 milijarde maraka po osnovu svih poreza i doprinosa.
U Poreskoj upravi RS kažu da je aktivan dug oko 637,6 miliona maraka, ako se izuzmu obaveze u stečajnom postupku, reprogramirane obaveze, nesolventni i obveznici u procesu odjave. Istovremeno, sa preduzećima su sklopljena 252 sporazuma o reprogramiranju obaveza na ukupno 305,7 miliona maraka.
– Od početka 2010. godine do sada raskinuli smo 59 ugovora o reprogramiranju.
Uglavnom, razlog je neizmirivanje obaveza – objašnjavaju u Poreskoj upravi.
Fond PIO RS ima informacije da se odobreni reprogrami u najvećoj mjeri ne izmiruju u skladu sa ugovorom. Tvrde da znatan dio uplatilaca doprinose uplaćuje na minimalne iznose, čime se direktno izbjegavaju zakonske obaveze, što dovodi do smanjenja priliva novca po osnovu doprinosa. To će, upozoravaju, dugoročno imati negativne posljedice prilikom određivanja znatno niže visine penzije za te osiguranike.
Radi pomoći privredi i povećanju stepena likvidnosti, podsjećaju u Fondu, Ministarstvo finansija odobrava određenom broju uplatilaca doprinosa reprogramiranje dospjelih, a neplaćenih obaveza po osnovu poreza i doprinosa.
Tako uplatilac redovno izmiruje tekuće obaveze, a neizmirene obaveze iz prethodnog perioda plaća u ratama sa rokom ne dužim od sedam godina.
– Većina uplatilaca doprinosa kojima je odobren reprogram najvećim dijelom ne izmiruju preuzete obaveze, što se direktno odražava na stepen naplate doprinosa – upozorava Fond PIO.
Takođe, Glavna služba za reviziju javnog sektora RS ističe da u Poreskoj upravi ne postoji jasno definisan kriterijum oko tolerancije kašnjenja uplata rata po osnovu sporazuma o reprogramu obaveza, kao i pokretanja postupaka prinudne naplate. Raskid sporazuma razlikuje se od slučaja do slučaja.
U izvještaju o reviziji finansijskog poslovanja Poreske uprave RS u 2010. godini konstatovano je da se sporazumi o reprogramima raskidaju nakon četiri, pet, deset, 15 neplaćenih rata, ali i nakon 53 neplaćene rate od ukupno odobrenih 60.
Po podacima Poreske uprave RS, od 2010. raskinuto je 58 sporazuma o reprogramu obaveza u vrijednosti od 27,7 miliona maraka. Najveći iznos raskinutog sporazuma od 6,4 miliona KM je sa “Doboj putevima”. Među velikim dužnicima sa kojima je Poreska uprava raskinula sporazume su “Neimarstvo” Trebinje čiji je dug bio 1,8 miliona KM, “Oslobođenje” – 1,6 miliona KM, Rudnik nemetala “Stanari” – 1,2 miliona KM, “Impro” Prijedor i “Kozaraturist” Prijedor koji su imali reprogramirani dug od po milion KM.
Istovremeno, po podacima Glavne službe za reviziju javnog sekora, na kraju prošle godine, a prema izvještajima područnih centara Poreske uprave, još 90 poreskih obveznika nije plaćalo redovno rate reprograma. Njihove dospjele, a neplaćene obaveze bile su više od 12 miliona KM.
– Odgovornost za praćenje izvršenja sporazuma imaju područni centri koji izvještavaju sjedište Poreske uprave. Nakon informacija o neplaćanju rata, djeluje se zavisno od slučaja do slučaja. Ne postoji definisan prag tolerancije kašnjenja neispunjenih obaveza, a radi bolje naplate i manjeg finansijskog naprezanja dužnika, da li po preporuci Vlade ili Ministarstva finansija oko izmjene uslova iz sporazuma – utvrdili su revizori.
Poreska uprava samo za ovu godinu od obveznika potražuje oko 70,6 miliona maraka po osnovu poreza i doprinosa na plate. U 2011. godini pokrenuli su ukupno 21.298 postupaka prinudne naplate u kojima je naplaćeno 10,8 miliona maraka. Blic