Ministarstvo: „Šume Srpske“ krše zakon i friziraju izvještaje

– Inspekcija utvrdila da „Šume“ milione maraka za prostu reprodukciju koriste za friziranje finansijskih izvještaja

– Gazdinstva priznala da su lažno prikazali radove na prostoj reprodukciji koji nikada nisu obavljeni

– Šume krše Zakon o izmjenama i dopunama zakona o šumama

– Upitan pozitivan finansijski rezultat Šuma u 2015.

BANJALUKA, „Šume Republike Srpske“ prikupljeni novac po osnovu naknade za korišćenje šuma i šumskog zemljišta ne plasiraju ponovo u šume u iznosima koje su u svojim poslovnim knjigama prikazali, već taj novac koriste za poboljšanje tekuće likvidnosti, otkriva poslovni portal CAPITAL.ba.

Ova činjenica dovodi u sumnju tačnost finanansijskih izvještaja i pohvale generalnog direktora Šuma Riste Marića prvim pozitivnim rezultatima poslovanja u prošloj godini od blizu 10 miliona KM. Posebno jer Uprava Šuma uporno izbjegava da izabere revizorsku kuću, koja je još prije šest mjeseci trebala početi sa revizijom poslovanja za 2015. godinu.

Vlada zna da Šume krše Zakon

Ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske Stevo Mirjanić u internom aktu koji je u posjedu CAPITAL-a indirektno je optužio Upravu „Šuma“ da frizira finansijske izvještaje navodeći da je utvrđeno da milione maraka za prostu reprodukciju ne koriste za tu namjenu već u poboljšanje likvidnosti.

Ministarstvo je ocijenilo da Šume krše Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o šumama.

Ovo su samo neke u nizu nepravilnosti i nezakonitosti u poslovanju „Šuma RS“ koje je u inspekciji utvrdilo Odjeljenje za kontrolu korisnika šuma Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede RS koje je u više navrata beuspješno upozoravalo„Šume“ na utvrđene nepravilnosti i tražilo da da se one otklone.

Ministarstvo je u Izvještaju o sprovedenim postupcima u kontroli utroška sredstava proste reprodukcije šuma kod „Šuma RS“ za 2013. i 2014. godinu, koji je u našem posjedu, upozorilo da se radi o ozbiljnim propustima koji mogu da ugroze kontinuitet gazdovanja, s obzirom na dugoročnost proizvodnog ciklusa u šumarstvu.

„Da se ne radi o malim sredstvima koji se, prema Zakonu o šumama trebaju uložiti u radove proste reprodukcije šuma JP „Šume RS“ pokazuje podatak da za 2014. godinu obračunata nadoknada iznosi 11,3 miliona KM. Prema evidencijama „Šuma RS“ u 2014. u prostu reprodukciju je uloženo 11 miliona, a plaćeno 11,2 miliona KM, sa početnim stanjem iz 2013. godine, dok je dug prema posebnom računu korisnika šuma i šumskog zemljišta u svojini RS najmanje tri miliona KM. Uplate naknade za 2014. po ovom osnovu nisu u skladu sa zakonom“, navedeno je u izvještaju.

Ministarstvo je o ovim nepravilnostima informisalo i Vladu RS, navodeći da je potrebno da se hitno izjasni o ovom izvještaju i preduzetim radnjama za otklanjanje nepravilnosti u vezi sa prikupljanjem i utroškom sredstava naknade za korišćenje šuma i šumskog zemljišta u svojini RS.

Nezakonitosti utvrđene u svim kontrolisanim gazdinstvima

U izvještaju Ministarstva navedeno je da su u više navrata od „Šuma“ tražili da im dostave potrebne obrasce za prvih devet mjeseci 2014. godine, a da su im dostavljeni tek krajem oktobra iste godine. Ministarstvo je, metodom slučajnog uzorka, za kontrolu odredilo predmete iz jula, avgusta i septembra.

Kontrole su obavljene u šumskim gazdinstvima „Ribnik“ iz Ribnika, „Lisina“ iz Mrkonjić Grada, „Oštrelj-Drinić“ iz Drinića, te gazdinstvima „Gradiška“ i „Banjaluka“.

Kod ŠG „Ribnik“ je utvrđeno da prve prorede prikazuje u kulturama koje to nisu, a samim tim nisu ni radovi iz proste reprodukcije.

ŠG „Lisina“ je određene troškove koji se ne mogu finansirati iz sredstava proste reprodukcije finansirala upravo tim novcem.

Ovo gazdinstvo je, kao i ŠG „Oštrelj-Drinić“ i „Gradiška“ neadekvatno prikazalo neizvršenje šumsko-uzgojnih radova u svojoj poslovnoj evidenciji.

Takođe, ŠG „Oštrelj-Drinić“ i „Gradiška“ su u svojoj poslovnoj evidenciji prikazale određene poslove koji nisu izvršeni, dok je ŠG „Banjaluka“ „prikazalo da su neke radove naknadno vršili, koji bi se smatrali prostom reprodukcijom, ali da po vlastitom priznanju ti radovi nisu obavljeni“.

Informacija o ovim nepravilnostima dostavljena je „Šumama“, a Ministarstvo je navelo i da je neophodno da ovo preduzeće sa navedenim gazdinstvima otkloni uočene nepravilnosti te da upozore ostale organizacione dijelove na striktno sprovođenje zakona po pitanju proste reprodukcije.

Ministarstvo je u svom izvještaju iz decembra 2015. navelo da povratnu informaciju do tada nisu dobili.

„Imajući u vidu konstatovane nepravilnosti kod ŠG kod kojih su obavljeni kontrolni pregledi, opravdano se sumnja da su iste ili slične nepravilnosti činjene i kod drugih organizacionih dijelova, a samim tim se sumnja i na prikazan iznos utrošenih sredstava“, navedeno je u izvještaju Ministarstva.

Uprava „Šuma“ priznala da su gazdinstva kršila zakon

U Informaciji o izvršenju radova i utroška sredstava proste reprodukcije šuma koje su „Šume RS“  9. februara ove godine dostavile Ministarstvu, direktor Risto Marić navodi da su sa predstvanicima gazdinstava razmatrali utvrđene nepravilnosti te da su njihova opravdanja neprihvatljiva.

„Od kontrolisanih šumskih gazdinstava traženo je da, na osnovu primjedbi Ministarstva, obrazlože primjedbe za svaku stavku pojedinačno i da u što kraćem roku otklone uočene nepravilnosti. Pravdanje razlika, odnosno neizvršavanje propisanih obaveza u organizacionim dijelovima bilo je različito, ali u većini slučajeva neprihvatljivo, te je uprava preduzeća naložila organizacionim dijelovima izvršenje navedenih obaveza“, navedeno je u dopisu „Šuma“.

U ovom preduzeću, ipak, tvrde da su radovi proste reprodukcije naknadno izvršeni.

U dopisu „Šuma“ se navodi da su nakon stupanja na snagu Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o šumama, 26. jula 2013. godine, ukupne obaveze po osnovu proste reprodukcije u toj godini iznosile 5,46 miliona KM od čega je u toj godini uplaćeno 2,37 miliona KM, a oko tri miliona je preneseno u 2014. godinu i taj iznos je uplaćen sa dinamikom uplata koje nisu u skadu sa Zakonom o šumama.

Obaveze po istom osnovu u 2014. godini su iznosile 11,3 miliona KM, od čega je uplaćeno 8,1 milion, a ostatak od 3,2 miliona je prenesen u 2015. godinu što, takođe, nije u skladu sa zakonom.

„Kontrolom je utvrđeno da su uočeni nedostaci otklonjeni i radovi proste reprodukcije urađeni. Važno je naglasiti da je to bio period sa narušenom likvidnosti preduzeća sa puno zaostalih obaveza iz prethodnog perioda koje se odnose na plate, obaveze prema lokalnim zajednicama, izvođačima radova, dobavljačima i drugo“, ističe direktor Marić u dopisu pokušavajući da opravda kršenje zakona.

Ministarstvo krije zapisnik o kontroli

Ministarstvo poljoprivrede, šumarstava i vodoprivrede RS odbilo je da dostavi zapisnik o sprovedenoj kontroli u „Šumama“, iako je CAPITAL dva puta slao zahtjev za dostavljanje tog zapisnika.

Umjesto zapisnika iz Ministarstva smo dobili kratak pisani odgovor u kojem je navedeno da je Odjeljenje za kontrolu korisnika šuma Ministarstva sprovelo više kontrolnih postupaka šumsko-uzgojnih radova iz proste reprodukcije.

„Kontrolu radova proste reprodukcije vršila je i Služba interne kontrole „Šuma RS“. Prilikom terenskih kontrola ustanovljene su određene nepravilnosti u radovima u pojedinim šumskim gazdinstvima. Ministarstvo je upoznalo upravu i Nadzorni odbor „Šuma RS“ o registrovanim nepravilnostima i zadužilo ih da otklone nedostatke, te da o provedenim postupcima informišu ovo Ministarstvo“, navedeno je u dopisu Ministarstva.

Nastavak prakse

Sumnje u namještanje finansijskih izvještaja samo je nastavak dugogodišnje prakse u ovom preduzeću. Portal CAPITAL je pisao još 2011. godine da je tadašnji direktor Neđo Ilić lažno prikazivao rezultate poslovanja.

Nastavili su njegovi nasljednici. Vršilac dužnosti generalnog direktora Javnog preduzeća „Šume Republike Srpske“ Dragan Grabovac „frizirao“ poslovno-finansijske izvještaje preduzeća da bi prikazao da su Šume RS 2014. godinu završile pozitivno, sa dobiti od 661.773 KM, iako je zapravo godina završena sa gubitkom od blizu milion KM, pisao je CAPITAL.

U Šumama, koje su pored Elektroprivrede RS najveće javno preduzeće, očito godinama nešto nije u redu. Poslovna i kadrovska politika je vrlo upitna, imaju oko dvije hiljade viška zaposlenih, direktori pojedinih gazdinstava se ponašaju nedomaćinski, zbog pojedinih čak i Uprava Šuma otvoreno krši zakon (http://www.capital.ba/anarhija-u-sumama-rs-maric-krsi-odluke-inspektorata-i-ministarstva/), favorizuju se šumska gazdinstva (http://www.capital.ba/no-suma-srpske-favorizuje-pojedina-sg-i-oprasta-friziranje-rezultata/ , a Vlada RS sve to toleriše.

CAPITAL: S. Vukelić, M. Čigoja