BANOVIĆI – Federalni revizori su dali negativno mišljenje na finansijske izvještaje rudnika uglja Kreka i Đurđevik za prošlu godinu.
Takva ocjena je zasnovana na neizmirenim obavezama rudnika i ostvarenim gubicima, posljedično utvrđenim nepravilnostima u postupcima javnih nabavki, upravljanja imovinom te neusklađivanja sa zakonima.
Ured za reviziju institucija Federacije BiH objavio je izvještaj o finansijskoj reviziji Rudnika uglja Kreka iz Tuzle, a u dokumentu je između ostalog navedeno da je realizovana proizvodnja uglja u 2023. godini značajno manja u odnosu na planiranu.
S negativnom ocjenom revizora je istaknut i ukupan gubitak veći od 583 mil KM, uz naglasak da zbog neizmirenih obaveza dobavljači protiv društva pokreću sudske sporove. Ukazano je i na nerealizaciju planiranih ciljeva te da plan nabavke roba, usluga i radova nije sačinjen na osnovu realnih potreba.
“Prilikom sastavljanja godišnjih finansijskih izvještaja društvo nije izvršilo procjenu sposobnosti da nastavi poslovati u vremenski neograničenom periodu. Društvo je ostvarilo gubitak u 2023. godini u iznosu od 38.060.311 KM, a akumulirani gubitak na 31. decembar 2023. iznosi 583.487.654 KM i premašuje iznos osnovnog kapitala za 188.649.404 KM”, napisali su federalni revizori.
Ne mogu izmirivati obaveze
Kako su istaknuli, koeficijent tekuće likvidnosti na datum bilansa je 0,144, što ukazuje na to da društvo tekućim sredstvima nije u mogućnosti blagovremeno izmirivati obaveze.
“Navedene okolnosti stvaraju sumnju u sposobnost društva da nastavi sa vremenski neograničenim poslovanjem, što nije objavljeno u finansijskim izvještajima u skladu sa Zakonom o računovodstvu i reviziji u FBiH. Također, protiv društva se vode sudski sporovi ukupne vrijednosti 35.416.945 KM. Navedeno stvara sumnju u njegovu sposobnost da nastavi s vremenski neograničenim poslovanjem”, navedeno je u revizorskom izvještaju s negativnom ocjenom.
Nepoštivanje zakona
Revizori su ustanovili i to da se u Kreki nisu provodile redovne mjere upravljanja rizikom i mjere za obezbjeđenje adekvatnosti kapitala u skladu sa Zakonom o finansijskom poslovanju, s obzirom na to da posluje u uslovima nelikvidnosti i insolventnosti te da je akumulirani gubitak iznad visine osnovnog kapitala.
“Društvo nije izmirilo obaveze za doprinose za isplaćene plate i porez na dohodak u 2023. godini u iznosu od 22.853.541 KM u skladu sa Zakonom o doprinosima i Zakonom o porezu na dohodak. Ukupne neizmirene obaveze za period 2012-2023. godine iskazane su u iznosu od 85.953.093 KM”, naveli su revizori.
Potcrtali su i da godišnji popis imovine nije izvršen u skladu sa Zakonom o računovodstvu i reviziji u FBiH u dijelu koji se odnosi na popis građevinskih objekata van upotrebe, materijalne imovine u pripremi, zaliha uglja i proizvodnje u toku.
“Društvo je za usluge otkopavanja otkrivke zaključenim aneksom ugovora (5.244.750 KM) izmijenilo uslove postavljene tenderskom dokumentacijom koji se odnose na rok izvršenja usluga, a za usluge iznajmljivanja buldožera (1.584.000 KM) nije izvršena realna procjena vrijednosti nabavke u skladu sa Zakonom o javnim nabavkama”, napisali su revizori uz preporuku preispitivanja opravdanost angažovanja trećih lica i iznajmljivanja mehanizacije, s obzirom na to da su ove usluge u okviru redovne djelatnosti društva, a sve s ciljem racionalizacije troškova i ostvarenja boljih poslovnih rezultata.
Brojne nepravilnosti u Đurđeviku
Kada je riječ o Rudniku Đurđevik, revizori su uz brojne nepravilnosti u radu utvrdili i to da gubitak premašuje iznos osnovnog kapitala. Naveli su da nije definisan način utvrđivanja cijene i način vrednovanja zaliha uglja, a da Pravilnik o javnim nabavkama nije usklađen sa izmjenama zakona.
U Izvještaju je navedeno da dobavljač s kojim je zaključen ugovor, nije izvršio obaveze, ali nadležni ništa nisu poduzeli do zaključenja ovog izvještaja. Uvidom u zaključene ugovore utvrđeno je da nije vršena prethodna provjera tržišta te da su za iste mašine od istog dobavljača zaključene različite cijene po satu rada mašine.
“Na datum bilansa nije izvršena ocjena postoje li bilo kakvi pokazatelji da je vrijednost nekretnina, postrojenja i opreme umanjena, niti je vršena procjena nadoknadive vrijednosti za takvu imovinu shodno MRS-u 36 – Umanjenje vrijednosti imovine i odredbama Zakona o računovodstvu i reviziji u FBiH. To može imati za posljedicu da je nadoknadivi iznos imovine manji od njene knjigovodstvene vrijednosti iskazane u iznosu od 36.600.447 KM, odnosno da su imovina i finansijski rezultat za 2023. godinu precijenjeni”, napisali su revizori.
Oni nisu mogli potvrditi vrijednost iskazanih zaliha u iznosu od 7.882.942 KM, zbog toga što društvo ne prati ročnu strukturu zaliha, ne utvrđuje njihovu neto nadoknadivu vrijednost i ne vrši obračun proizvodnje na osnovu odgovarajućih knjigovodstvenih dokumenata.
“Prilikom sastavljanja finansijskih izvještaja, uprava društva nije izvršila procjenu niti objavila značajnu neizvjesnost u vezi stalnosti poslovanja, odnosno nije postupila u skladu s tačkom 25. MRS-a 1 – Prezentacija finansijskih izvještaja. Društvo je ostvarilo gubitak u 2023. godini u iznosu od 21.271.845 KM, a akumulirani gubitak na 31. decembar 2023. godine iznosi 53.895.726 KM i premašuje iznos osnovnog kapitala za 12.091.798 KM”, istaknuto je u revizorskom izvještaju.
Kratkoročne obaveze iskazane su u iznosu od 38.882.403 KM, tekuća imovina u iznosu od 12.808.716 KM, a koeficijent tekuće likvidnosti na datum bilansa je 0,33, što ukazuje na to da društvo tekućim sredstvima nije u mogućnosti blagovremeno izmirivati obaveze.
“Ove okolnosti stvaraju sumnju u sposobnost društva da nastavi s vremenski neograničenim poslovanjem, što nije objavljeno u finansijskim izvještajima”, potcrtali su federalni revizori.
Utvrdili su da na datum bilansa nije izvršeno rezervisanje po osnovu rekultivacije zemljišta u skladu sa zahtjevima MRS-a 37 – Rezervisanja, potencijalne obaveze i potencijalna sredstva, iako društvo u skladu sa Zakonom o rudarstvu ima obavezu obnove zemljišta korištenog za vađenje rude.
“Na datum bilansa potcijenjene su obaveze za troškove prinudne naplate (578.255 KM) i obračunate kamate (1.336.286 KM) po osnovu neplaćenih javnih prihoda iz ranijeg perioda, s obzirom na to da nisu knjigovodstveno evidentirane, što nije u skladu sa Zakonom o računovodstvu i reviziji u FBiH i Konceptualnim okvirom za finansijsko izvještavanje, a ima utjecaja i na akumulirani finansijski rezultat”, kazali su revizori.
Nezakonite javne nabavke Revizori su utvrdili i to da postupci javnih nabavki nisu provedeni u skladu sa Zakonom o javnim nabavkama u dijelu prethodne provjere tržišta prije pokretanja postupaka javnih nabavki i sačinjavanja tenderske dokumentacije, nije osigurano učešće službenika za javne nabavke i realizacija ugovorenih usluga nije u skladu sa zaključenim ugovorima.
“Navedeno se odnosi na nabavku usluga izvođenja rudarskih radova (78.513.021 KM) i usluga iznajmljivanja mehanizacije (1.376.897 KM) KM, koji predstavljaju poslove iz redovne djelatnosti društva”, naveli su revizori.
Posebno su skrenuli pažnju na vođenje evidencija o radnom vremenu, koje se kako su utvrdili, vrši na način da je kod svih radnika iskazan identičan početak i kraj radnog vremena, a vrijeme korištenja pauze u toku rada nije navedeno, zbog čega izražavaju sumnju u njihovu vjerodostojnost.
“Društvo je za obavljanje poslova iz redovne djelatnosti i nakon provedenih postupaka javnih nabavki angažovalo treća lica i zaključilo ugovore ukupne vrijednosti od 79.891.884 KM te po tom osnovu ostvarilo značajne troškove u iznosu od 24.742.718 KM”, napisali su revizori u svom negativnom izvještaju.
Prema informacijama kojima raspolaže Klix.ba, ovi izvještaji će u narednom periodu biti uvršteni u dnevni red sjednica Uprave i Nadzornog odbora Elektroprivrede Bosne i Hercegovine. Klix