SARAJEVO, Udruženje “Franak” iz Sarajeva upozorilo je da od preporuka za ublažavanje položaja dužnika koji su kredite podigli u švajcarskim francima, koje je donio Stalni odbor za finansijsku stabilnost, korisnici kredita neće imati bilo kakve koristi, osim što bi, eventualni ugovoreni `balon odnos` produžio njihovu agoniju i dužničko ropstvo.
Preporuke nemaju snagu pravnog okvira koji bi trebalo da uredi ugovorne odnose između korisnika kredita i banke, a nije određeno ni na koje se kreditne dužnike odnose, s obzirom da je najznačajniji dio ugovora zaključen prije donošenja Zakona o deviznom poslovanju FBiH 2010. godine čijim je članom 5 dopušteno ugovaranje u devizama – navode iz Udruženja.
Takođe, bankama kreditorima nije preporučeno da preispitaju pravnu osnovanost obračunavanja anuiteta u švajcarskim francima za ugovore koji su zaključeni prije donošenja Zakona o deviznom poslovanju FBiH /avgust 2010./, niti je entitetskim ministarstvima finansija preporučeno utvrđivanje zakonitosti rada banaka i osnovanosti žalbi korisnika kredita.
Udruženje “Franak” od Stalnog odbora za finansijsku stabilnost traži i očekuje provođenje kontrole zakonitosti rada banaka u smislu mogućnosti ugovaranja dugoročnih kredita fizičkim i pravnim licima u švajcarskim francima, čija namjena je suprotna Zakonu o deviznom poslovanju FBiH za sve ugovore zaključene do 5. avgusta 2010. godine.
Od Odbora se traži da u okviru kontroli rada banaka, posebno Hipo Alpe Adria banke, provede kontrolu deviznog poslovanja, te utvrdi evidentne devizne prekršaje i sankcioniše ih.
Udruženje “Franak” takođe traži da nadležne entitetske agencije za bankarstvo i entitetska ministarstva finansija utvrde ništavne ugovorene devizne klauzule.
“Traži se da se za sve ugovore zaključene do 5. avgusta 2010. godine bankama naloži obračun anuiteta u skladu sa članom 16 Zakona o deviznom poslovanju FBiH, a u skladu sa principima savjesnosti i poštenja, ravnopravnosti strana u obveznom odnosu, odnosno principima jednake vrijednosti davanja i zabrane prouzrokovanja štete”, navodi Udruženje “Franak”.
Iz Udruženja podsjećaju da su se korisnici dugoročnih kredita vezanih za franak, čiji ugovori su zaključeni u periodu do 5. avgusta 2010. godine, dakle u periodu kad je na snazi bio Zakon o deviznom poslovanju FBiH, organizovali i pripremaju tužbu protiv Hipo Alpe Adria banke, koja je nezakonitim radom nanijela štetu korisnicima kredita, sudužnicima i žirantima, te njihovim porodicama.
Preporuke su usvojene na sastanku Stalnog odbora za finansijsku stabilnost u Sarajevu 18. avgusta, dok je naredni sastanak zakazan za danas u Banjaluci.
U preporukama se, između ostalog, navodi da banke korisnicima kredita u švajcarskim francima fiksiraju kurs KM u odnosu na švajcarski franak na nivou od 31. decembra 2010. godine, koji je iznosio 1,5678 KM za jedan franak, i da se razlika do stvarnog kursa obračunava i posebno evidentira (tzv. balon) sa kamatnom stopom koja će biti definisana u dogovoru sa bankama, te da banke razmotre mogućnost smanjenja kamatne stope za određene vrste kredita (stambeni kredit), dok bi otplata balon kredita slijedila nakon otplate glavnog kredita, a najduže na rok od pet godina. Srna