BEOGRAD, Od Nove godine cijene poslovnog prostora biće uvećane tri puta pa će pojedini zakupci umjesto osam plaćati 24.000 evra mjesečno za pojedine atraktivne lokale.
Velikim poskupljenjem iznajmljenih lokala opštinari kao da su odlučili da iz centra Beograda otjeraju gotovo sve trgovce. Od Nove godine najavili su trostruko povećanje kirije za poslovni prostor na potezu od Kalemegdana do bivšeg restorana „London”, tako da će vjerovatno u ekskluzivnoj zoni, kako se odnedavno i zvanično zove ovaj dio najužeg jezgra grada – građani gledati u puste izloge.
Odlukom opštine Stari grad, renta u Knez Mihailovoj ulici, na Terazijama, Trgu Republike, na Obilićevom i Zelenom vencu, Trgu Nikole Pašića i u Ulici kralja Milana (samo do raskrsnice sa Kneza Miloša) u prosjeku je sa 900 dinara porasla na oko 3.000 dinara po metru kvadratnom.
„Eurosalonu” je, na primjer, stiglo obavještenje, da od 1. januara kirija za najam 800 kvadrata prodajnog prostora na Andrićevom vencu 2, umjesto dosadašnjih 8.000 iznosi oko 24.000 evra mjesečno. Jedna prodavnica obuće u Knez Mihailovoj ulici za mjesečnu kiriju će ubuduće izdvajati 90.000 evra.
Branislav Stojaković, vlasnik „Eurosalona”, kaže da se pod takvim uslovima poslovanje neće isplatiti. Većina zakupaca će, kako procjenjuje, staviti ključ u bravu i ostaviti centar grada sablasno pust.
– Do sada su kirija i plate odnosile 12 do 16 odsto prihoda. U novim okolnostima ove dvije stavke su porasle na 40 odsto i samim tim poslovanje učinile neisplativim. Ostaju nam dvije mogućnosti: da promjenimo adresu ili da pokrenemo sudski spor sa Poslovnim prostorom Stari grad – naglašava Stojaković.
Ovakav potez rentijera za Dragoljuba Rajića, iz Unije poslodavaca, bio je očekivan, jer je to jedini način da opštine popune kase. Zakupcima su podigli kirije, a vlasnicima prodavnica porez na imovinu za oko 44 odsto.
– Kirija jeste bila niska. Mnogo je isplativije bilo zakupljivati lokal u centru grada, nego ga posjedovati. Jer vlasnici imaju dodatni trošak, porez na imovinu i naknadu za korišćenje građevinskog zemljišta. Da se razumijemo, poslovanje u centru grada jeste vrsta luksuza. Niko ne očekuje da najam u ekskluzivnoj zoni bude jeftin. Možda bi povećanje od 50 odsto bilo prihvatljivo, ali 300 procenata je, ipak, neprimjereno – smatra Rajić.
On smatra da će u centru Beograda ostati samo banke, jer one jedino trenutno profitabilno posluju i mogu da plaćaju toliki zakup.
– Ispravno bi bilo da se opštine pri donošenju ovakvih odluka rukovode realnim prometom i prihodima firmi. I da se sa njima konsultuju. Nije u redu u novembru saopštiti da kirija od januara trostruko poskupljuje – kaže Rajić.
Međutim, i ovakvo uvećanja zakupa državnih lokala još uvijek je ispod tržišne cijene. Recimo, prodavnica odjeće na Terazijama za iznajmljivanje 300 kvadrata privatnom vlasniku plaća 27.000 evra ili oko 90 evra po metru kvadratnom.
Nebojša Nešovanović, konsultant za investicije engleske kuće „King srdž”, kaže da je kriza oborila cijene i one se na tržištu trenutno kreću od 30 do 100 evra po metru kvadratnom za prodavnice u najužem centru Beograda. Što je veliki pad, ako se uzme u obzir da su lokali prije dvije godine u Knez Mihailovoj ulici izdavani za 260 evra po kvadratnom metru.
Nešovanović priznaje da jeste neobična opštinska politika povećanja cijena zakupa, kada one na tržištu padaju i kada se sve više lokala u centru prazni.
– Cijene su, ipak, prihvatljivije od tržišnih i prodavnice koje dobro posluju, prvenstveno one što prodaju garderobu, sigurno neće mijenjati adresu. Prodavcima namještaja nisu isplative, ali takvim salonima u krajnjem slučaju i nije mjesto u centru. Međutim, mnogo gore je što će zbog ovakve opštinske odluke biblioteke, galerije, knjižare i svi sadržaji koji čine kulturnu ponudu morati da napuste centar. Oni neće moći da plaćaju tako visoke kirije. I o tome je trebalo voditi računa. Opština je, na primjer, mogla da odredi kategorije za koje neće važiti poskupljenje, jer je to javni interes u službi kulturne i turističke ponude Beograda – kaže Nešovanović.
U opštini Stari grad „Politici” je rečeno da se odluka o povećanju cijena odnosi isključivo na lokale koji imaju dobar promet i da se nikako ne odnosi na knjižare, galerije, prodavnice suvenira i zanatskih proizvoda, kao i na prodavnice u pasažima. Cilj ovakve odluke, kaže naš izvor, bio je približavanje tržišnim cijenama. Sav novac od zakupnine biće upotrebljen za investicije, kao što je sportski centar.
Prijedlog Poslovnog prostora
Nova odluka opštine Stari grad, koja je sprovedena na prijedlog Poslovnog prostora, rezultat je prilagođavanja cijene sa tržišnom situacijom, kaže Dejan Ranđić, predsjednik beogradskog odbora Liberalnodemokratske partije.
– Lokali na najatraktivnijim lokacijama u centru prestonice ne mogu se tretirati na isti način kao i na drugim lokacijama u Strom gradu, a koji su ranije bili u istoj zoni. U dosadašnjoj praksi, cijena lokala u strogom centru grada, gledajući ekonomske parametre, bila je suviše niska i drastično je odstupala od cijene zakupa na istim lokacijama, a izdavale su je firme ili privatna lica. Nova odluka je daleko otvorenija procedura izdavanja i nema više spekulacija da je u pitanju korupcija, jer su dobitnici zakupnine lokala ponude davali u zatvorenoj koverti – kaže Ranđić.
Duško Nikodijević, pomoćnik sekretara za finansije Skupštine Beograda, kaže da vjerovatno pojedine firme u centru neće uspjeti da plate zakupninu.
– Treba pronaći zlatnu sredinu da naplata bude što bolja i da cijena bude adekvatna centru Beograda. Ukoliko naplata ne bude dobra, poslije šest mjeseci sugerisaćemo nadležnima u Starom gradu da je preispitaju, ali konačna riječ je njihova – kaže Nikodijević. Politka