PARIZ, Kina je prošle godine prvi put u istoriji postala najveći svjetski potrošač energije pretekavši SAD koje su duže od vijeka držale vodeću poziciju, pokazali su najnoviji podaci Međunarodne agencije za energetiku (IEA).
Ta agencija, čije se procjene generalno smatraju najmjerodavnijim indikatorom za energetski sektor, saopštila je da je Kina prošle godine utrošila 2,252 milijarde tona ekvivalenta nafte ili oko četiri odsto više nego SAD, gdje je potrošeno 2,170 milijardi tona. Ekvivalent nafte predstavlja sve vidove utrošenih energenata uključujući sirovu naftu, atomsku energiju, ugalj, prirodni gas i obnovljive izvore.
Pokazatelji o potrošnji energije djelimično predstavljaju odraz jačine kojom je globalna recesija pogodila SAD. Globalna recesija je teže pogodila ekonomiju SAD nego Kine i umanjila američku industrijsku aktivnost i korišćenje energenata. Uticaj globalne ekonomske krize samo se nadovezao na trend rasta kineske potrošnje energenata u posljednjih nekoliko godina. Kineska potrošnja energenata je već godinama bilježila dvocifreni godišnji rast, zahvaljujući velikoj industrijskoj bazi i snažnom privrednom rastu. Brzinu rasta kineske tražnje energenata potvrđuje i činjenica da je ta zemlja samo do prije deset godina trošila upola manje energenata od SAD, prenose agencije.
“Činjenica da je Kina pretekla SAD i postala najveći svjetski potrošač energije simbolizuje početak nove ere u istoriji energetike. Prije recesije se očekivalo da Kina postane najveći svjetski potrošač energenata za oko pet godina, ali su ekonomske nedaće i program energetske efikasnosti u SAD skratili taj rok”, izjavio je glavni ekonomista IEA Fatih Birol i podsjetio da su SAD bile najveći potrošač energenata od početka 20. vijeka.
Nezasita kineska potreba za energentima objašnjava zašto je ta zemlja, koja struju uglavnom dobija iz uglja, najprljavijeg izvora fosilnih goriva, u 2007. godini pretekla SAD i postala najveći svjetski emiter ugljen-dioksida i drugih gasova s efektom staklene bašte.
Iako je Kina preuzela lidersku poziciju u potrošnji energenata, SAD su i dalje ubjedljivo najveći potrošač energenata po stanovniku. Amerikanac godišnje potroši pet puta više energenata od prosječnog Kineza. SAD su, takođe, najveći svjetski konzument nafte s potrošnjom od 19 miliona barela dnevno, dok Kina mnogo zaostaje na drugom mjestu s potrošnjom od oko 9,2 miliona barela dnevno. Analitičari u naftnom sektoru, međutim, smatraju da je američka potražnja sirove nafte dostigla vrhunac ili da nema izgleda da znatnije poraste sljedećih godina zbog poboljšane efikasnosti korišćenja energije i strožih propisa koji se tiču efikasnosti potrošnje goriva u automobilima.
Smanjen energetski intenzitet američke ekonomije je glavni razlog zašto investitori, kao što je američki “General Electric”, sve više gledaju na Kinu kao na pokretača budućeg ekonomskog rasta u svijetu.
“Kini će biti potrebne investicije u energetiku od oko četiri biliona dolara u sljedećih 20 godina da bi i dalje mogla da snabdijeva svoju ekonomiju i izbjegne nestašice struje i goriva”, ukazao je Birol.
Očekuje se da Kina u sljedećih 15 godina izgradi oko 1.000 gigavata novih kapaciteta za proizvodnju struje, što je približno ukupnim sadašnjim kapacitetima za proizvodnju električne energije u SAD koji su građeni tokom nekoliko decenija.
“To pokazuje koliko je ogroman rast o kojem govorimo, kad je riječ o tražnji energenata i povećanju kapaciteta u Kini”, zaključio je Birol.
Potrošnja energenata u 2009. godini
• 2,252 milijarde tona ekvivalenta nafte – Kina
• 2,170 milijardi tona ekvivalenta nafte – SAD
• 19 miliona barela nafte dnevno – SAD
• 9,2 miliona barela nafte dnevno – Kina
Kina tvrdi da nije ispred SAD
Kina je odbacila izvještaj IEA prema kojem je prošle godine postala najveći potrošač energije na svijetu prestigavši SAD.
“Podaci IEA o kineskom korišćenju energije nisu pouzdani”, izjavio je Zou Sijan, zvaničnik u Nacionalnoj upravi za energetiku.
Kineska statistička agencija objavila je da je u Kini prošle godine potrošeno 2,13 milijardi tona ekvivalenta nafte.