Elektroprivreda RS ide u pravcu spajanja

BANJALUKA, U Vladi RS razmatraju reorganizaciju Mješovitog holdinga “Elektroprivreda RS” (ERS) prvenstveno u pravcu centralizacije javnih nabavki sa mogućnošću spajanja matičnog i svih 11 zavisnih preduzeća u jednu jaku kompaniju, saznaju “Nezavisne”.
Željko Kovačević, ministar industrije, energetike i rudarstva RS (na slici), potvrdio je da Vlada RS analizira modalitete organizacije ERS u cilju uspostavljanja efikasnijeg sistema upravljanja.
“Ne kažem da ERS u ovom momentu nije efikasan sistem, ali bi mogao biti još efikasniji u upravljačkom smislu, odnosno kod objedinjavanja javnih nabavki. U narednih nekoliko mjeseci ćemo se opredijeliti da li ćemo ići u tom pravcu”, kazao je Kovačević.
On je prenio i mišljenja stručnjaka da postoje elementi za spajanje zavisnih preduzeća ERS u jednu kompaniju “koja bi objedinila proizvodnu i distributivnu djelatnost, sa jednim upravljačkim mjestom i unaprijeđenim principom odgovornosti”.
U Upravi ERS nisu željeli komentarisati mogućnost reorganizacije holdinga, navodeći da je to stvar vlasnika matičnog i zavisnih preduzeća.
“Nismo mi ti koji se pitamo, već akcionari kompanije. Sve što oni odluče mi ćemo podržati i to nije sporno”, kratko je kazao Blagoje Šupić, izvršni direktor za ekonomsko-finansijske poslove ERS.
Holding ERS čine matično preduzeće u Trebinju, pet proizvodnih preduzeća – Hidroelektrane na Trebišnjici, HE na Drini i HE na Vrbasu, Rudnik i Termoelektrana Ugljevik i RiTE Gacko, zatim, distributivna preduzeća “Elektrokrajina”, “Elektrodoboj”, “Elektrobijeljina”, “Elektrodistribucija” Pale i “Elektrohercegovina”, te Istraživačko-razvojni centar elektroenergetike (IRCE) iz Istočnog Sarajeva.
I ostali značajniji akcionari ERS smatraju da bi bilo dobro da se postojeća preduzeća fuzionišu u jednu kompaniju sa sjedištem u Trebinju, pri čemu bi akcionari zavisnih preduzeća postali suvlasnici objedinjene kompanije srazmjerno svom udjelu. Sadašnja zavisna preduzeća bi, kako predlažu, mogla egzistirati na nivou profitnih centara ili poslovnih jedinica.
Finansijski stručnjaci ukazuju da ukupna tržišna vrijednost zavisnih preduzeća ERS na Banjalučkoj berzi iznosi oko 950 miliona KM, što je svega 29 odsto knjigovodstvene vrijednosti od 3,3 milijarde KM. Njihova zbirna dobit u prošloj godini iznosila je oko 28 miliona KM, što znači da je povrat na kapital manji od jedan odsto.
U Društvu za upravljanje Penzijskim rezervnim fondom (PREF) RS, drugom po veličini akcionaru “Elektoprivrede RS” sa oko 10 odsto kapitala, izrazili su uvjerenje da bi u slučaju fuzije dobit ERS bila veća.
“Sistem bi bio efikasniji i mogle bi se ostvariti značajne uštede, dok bi tržišna vrijednost kompanija bila veća nego što sada zbirno vrijede akcije 11 zavisnih preduzeća na berzi”, smatra Darko Lakić, direktor Društva za upravljanje PREF-om.
Spajanje preduzeća bi, ocjenjuje, doprinijelo i razvoju privrede RS, navodeći da bi jedna takva kompanija imala i finansijske i kadrovske resurse da gradi nove kapacitete.
“Ukupna gotovina i kratkoročni finansijski plasmani 10 preduzeća iz sistema ERS na kraju prošle godine iznosili su oko 186 miliona KM. To znači da bi jedna kompanija iz sopstvenih resursa mogla odmah da gradi nove proizvodne kapacitete”, ističe Lakić, napominjući da u postojećoj situaciji nijedno zavisno preduzeće nema kapacitet da samostalno finansira razvojne projekte velike vrijednosti.
Izlazak na strane berze
Stručnjaci na tržištu kapitala kažu da bi objedinjena “Elektroprivreda RS” imala kapacitet da se, pored Banjalučke berze, listira i na berzi u Varšavi, pa čak i Londonu, što bi dalo mogućnost da se dokapitalizuje ili zaduži kroz emisiju obveznica i tako prikupi novac za finansiranje razvojnih projekata.
RS bi u tim procesima, kako naglašavaju, mogla sačuvati većinski državni paket, čime bi se ERS zaštitila od privatizacije.
Ukazuju da to ne isključuje mogućnost da strani partneri samostalno finansiraju investicije i grade proizvodne elektroenergetske kapacitete koji su predviđeni Strategijom razvoja energetike RS do 2030. godine.
“Prostora ima za svaki način finansiranja, a na nadležnima je da pronađu optimalan balans koji je u interesu RS”, ističu finansijski eksperti.
Sindikat čeka zvaničan prijedlog
U Sindikatu udruženih radnika energetike RS kažu da još nisu informisani od resornog ministarstva i Uprave ERS-a u kojem pravcu će ići reorganizacija postojećeg holdinga, ali da imaju obećanja da taj proces neće započeti bez uključenja predstavnika radnika.
“Imamo želju da učestvujemo u reorganizaciji pogotovo što se tiče i radnih mjesta. Sigurno je da ćemo neki vid centralizacije ERS-a podržati, ali konačni stav ne možemo iznijeti dok ne dobijemo zvaničan pisani prijedlog”, kaže Duško Vrhovac, lider granskog sindikata. Nezavisne novine