BEOGRAD, Srpska dijaspora je i ove, kao i proteklih godina, pokazala da kroz finansijsku pomoć familiji i prijateljima u otadžbini redovno nadmašuje strane investicije i da su njene doznake najstabilniji izvor prihoda na koje mogu da računaju vlasti u Beogradu kada uprkos oštrim mjerama štednje osiromašeni građani ne uzvraćaju socijalnim nemirima.
Prema podacima Narodne banke Srbije (NBS), u prvoj polovini 2014. godine je na ime doznaka u Srbiju pristiglo 1,27 milijardi evra, tako da se može očekivati da će do kraja godine taj iznos biti nešto manji od prošlogodišnjeg kada je stiglo 2,86 milijardi evra.
– Nažalost, veći dio tih deviznih doznaka odlazi u potrošnju, a ne u investicije, što je posljedica dugogodišnje politike koja nije stimulisala dijasporu za ulaganja u domaću privredu. Tako se jedan dio tog novca i vraća u inostranstvo kroz uvoz roba koje kupuju ovdašnji potrošači – komentariše za “Vesti” univerzitetski profesor Vladimir Grečić.
Kao i ranijih godina, najviše novca dolazi iz Njemačke, gdje ima i najviše radnika iz Srbije, sljede Austrija, Švajcarska i Francuska.
S obzirom na to da je malo novca otišlo u investicije, teško je reći da se doznakama država godinama drži na bajpasu od bankrotstva, ali se to sigurno odnosi na porodice u Srbiji.
– Ne bi se moglo reći da su naši sunarodnici koji rade u inostranstvu spasili otadžbinu od bankrotstva, ali da njihove doznake svakako pomažu građanima je nesumnjivo, jer bi siromaštvo bilo mnogo veće da nema tih novčanih pošiljki – komentariše Grečić.
Stari vic da Srbi zarade 100, dobiju 150, a potroše 300 evra mogao bi tako svoje logično objašnjenje da ima u doznakama koje su se pokazale kao najstabilniji izvor prihodovanja prosječne srpske porodice. Računa se da oko 800.000 stanovnika u Srbiji svoj koliko-toliko pristojni život duguje upravo dotacijama iz inostranstva.
Da je dijaspora najsolidniji i najvjerniji investitor, a koji pri tom ne propituje mnogo gdje su otišle pare, govori i uporedni podatak koliko je za deceniju srpske tranzicije ušlo stranih investicija, a koliko doznaka.
– Samo po osnovu takozvanih tekućih transfera, u kojima dominiraju doznake, od 2001. do kraja 2012. u neto iznosu stiglo je više od 34 milijarde evra. Poređenja radi, na ime stranih direktnih i portfolio investicija, u tom periodu inkasirali smo znatno manje – oko 19,5 milijardi evra – navodi ekonomista Mlađen Kovačević.
Svjtska banka je ranijih godina iznos doznaka u Srbiju umjela značajno da uveća u odnosu na izvještaj NBS, ali je posljednjih godina metodologija nešto ujednačenija, pa se procjena SB sada približila podacima centralne srpske banke.
Prema Svjetskoj banci, Srbija je u prošloj godini na ime doznaka dobila oko tri milijarde dolara. Uzimajući u obzir zemlje Istočne Evrope i Centralne Azije, to je našu zemlju svrstalo na četvrto mesto, posle Ukrajine, Tadžikistana i Rumunije. Vesti