BEOGRAD, Godinama nadležni u Srbiji pričaju kako je strategija razvoja visokog obrazovanja prioritet, ali se sve završava na praznim obećanjima, dok konkretni potezi i dalje nedostaju. Bez ikakve ozbiljne analize koji su kadrovi potrebni našoj državi, upisne kvote su gotovo identične već decenijama.
Prema riječima prof. dr Branka Kovačevića, rektora Univerziteta u Beogradu, upisne kvote za brucoše su iste kao krajem osamdesetih godina, kada je država Jugoslavija imala razvijenu privredu i tržište. U to vrijeme je i veliki broj studenata iz inostranstva dolazio kod nas da studira tehničke nauke i medicinu.
– Te brojke se prepisuju iz godine u godinu, bez ikakve analize koliko je zemlji potrebno pravnika, ekonomista ili inženjera – kaže Kovačević. – Neophodno je napraviti procjenu za narednih pet ili deset godina. Brojka ne bi bila fiksna, već bi se mijenjala u zavisnosti od stanja na tržištu rada.
Kovačević smatra da u izradu nacionalne strategije obrazovanja treba da budu uključena sva nadležna ministarstva i privreda. Stipendijama ili drugim povlasticama trebalo bi stimulisati upis studenata na fakultete za školovanje kadrova koji su neophodni. Po ocijeni rektora, u narednih pet godina biće posla za mašince, građevince, elektroinženjere, stručnjake u energetici, kao i u poljoprivredi i ekologiji.
Ali akademskim građanima koji imaju sreće, talenta ili sluha za dobra usmjerenja, pa diplomiraju u ovim oblastima, pridružiće se mala armija kolega koji će takođe diplomirati i – biti bez prave šanse za posao.
Trenutno, na evidenciji Nacionalne službe za zapošljavanje ima 47.801 visokoobrazovanih, onih sa šestim i sedmim stepenom stručne spreme, kojima ne preostaje ništa drugo no da se nadaju čekajući bolja vremena i – posao.
Prema podacima sa biroa, radne knjižice najduže priželjkuju profesori opštenarodne odbrane i društvene samozaštite, stomatolozi opšte stomatologije, ljekari opšte medicine, istoričari umjetnosti, diplomirani inženjeri prerade i obrade drveta, politikolozi, inženjeri metalurgije.
– Strategija razvoja visokog obrazovanja mora se donijeti na državnom nivou – kaže prof. dr Marko Backović, dekan Ekonomskog fakulteta. – Ona bi trebalo da riješi pitanje finansiranja obrazovnih institucija, a ne da se daje novac fakultetima koji ne mogu da upišu dovoljno studenata. Naš fakultet je godinama najpopularniji među maturantima i uvijek se prijavi više kandidata, iako je upisna kvota 1.500 akademaca. Oko 90 odsto njih se zaposli godinu dana poslije diplomiranja.
Sa 6,5 odsto visokoobrazovanih, Srbija spada u red zemalja sa niskim procentom stanovništva sa fakultetskom diplomom. U evropskim zemljama se taj procenat kreće od 20 do 30 odsto.
Najviše ekonomista
Nesrazmjera između obrazovanja i zapošljavanja se vidi i na primjeru ekonomista. Oni su među najtraženijim profesijama, ali ih istovremeno ima čak 8.106 na evidenciji NSZ. Razlog za to je što fakulteti upisuju enormno veliki broj ovih studenata.
Posla, prema podacima sa biroa, ima i za fizioterapeute, inženjere menadžmenta, inženjere elektrotehnike i računarstva, farmaceute i strukovne inženjere saobraćaja. Novosti
Biro rada prepun diploma
