ATINA, Kao i u gotovo svim evropskim zemljama, i u Grčkoj je sve više starih ljudi, a sve manje mladih koji zarađuju i uplaćuju u penzioni fond.
Usprkos tome, državni službenici načelno mogu da odu u penziju i prije nego što navrše 50 godina života, što dovodi do toga da deficit penzionog fonda raste brže nego bilo gdje u Evropi.
Nove reforme bi trebalo da otežaju odlazak u prevremenu penziju, ali Grčka ima i niz specifičnih pravila kakve se zaposleni u drugim evropskim zemljama nikada nisu ni sjetili da traže.
Na primjer – neudate ili razvedene kćerke državnih službenika, nakon smrti oba roditelja, i dalje primaju njihovu penziju. Tu povlasticu uživa oko 40.000 Grkinja i samo to košta državu oko 550 miliona evra godišnje.
Zaposleni u Grčkoj su navikli da je njihova plata tek osnova na koju onda dolaze razne nagrade. Tako državni službenici lako mogu dodatno da zarade čak i do 1.300 evra mjesečno.
Lepeza premija je veoma široka. Grčki službenik može da računa na nagradu ako zna da koristi računar, država će mu dodatno platiti i za znanje stranog jezika, ali i ako na posao dolazi na vrijeme.
Poseban trn u oku drugim Evropljanima je navika Grka da dijele ne samo 13, nego čak i 14. platu. Pola mjesečne plate dobijaju za Uskrs, drugu polovinu za godišnji odmor, a 14. plata se dijeli za Božić. Mjerama štednje vlada je već smanjila većinu nagrada za 12 procenata, a dodatne plate za čitavih 30 odsto, čime se vlada nada da će uštedjeti 1,7 milijardi evra.
U Grčkoj je običaj da se, kada o nekom problemu postoje različita mišljenja i interesi, osnuje poseban savjet koji riješava problem. S obzirom da problema ima na pretek i savjeta ima beskonačno mnogo.
Posebno se ističe savjet koji upravlja jezerom Kopias, koje je presušilo još 30-ih godina prošlog vijeka, što naravno ne smeta članovima tog savjeta da za svoj trud i rad i dalje primaju platu.
Jedan grčki list je izračunao da je u svim mogućim savjetima zaposleno više od 10.000 “stručnjaka” i da to vladu u Atini košta preko 100 miliona evra godišnje. Vlada je obećala da će najmanje 200 komisija ili ukinuti ili više njih spojiti u jednu.
Od oko 11 miliona stanovnika Grčke, država je poslodavac za preko pola miliona, uprkos tome što neka državna preduzeća stvaraju godinama velike gubitke. Tu se posebno ističe aviokompanija Olimpik ervejz, koji godinama nije bio čak ni na nuli, ali zaposlenima u toj kompaniji nije loše – i oni i njihove porodice imaju pravo da besplatno lete gdje god požele.
Država je vlasnik 74 preduzeća i u gotovo svima ima mnogo više zaposlenih nego što je potrebno. U grčkoj državnoj željeznici, na primjer, ima 9.000 zaposlenih, a 2008. je imala 800 miliona evra gubitka.
Kada je riječ o odbrani, osim SAD rijetko koja druga država troši toliko novca za odbranu kao Grčka. Proteklih godina za odbranu je odlazilo čak šest odsto BDP, odnosno 14 milijardi evra godišnje, od čega gotovo 80 odsto na trošak osoblja i uprave.
Nema sumnje da vlada u Atini baca novac kroz prozor, ali su samo malobrojni ispod tog prozora koji bi mogli da napune svoje džepove. Uprkos 13. i 14. plati, državni službenici zarađuju mnogo manje nego njihove kolege u drugim zemljama EU, pa učitelji, vatrogasci ili đubretari dobijaju u prosjeku samo 41 procenat onoga što za isti posao dobijaju njihove kolege u Njemačkoj. Grčka vlada je prošlog maja propisala minimalnu platu od 740 evra, što je jedva dovoljno za život. Zapravo, među “starim” članicama EU postoji samo jedna zemlja u kojoj državni službenici dobijaju manje plate – Portugal, prenose agencije.