SARAJEVO – Preliminarna procjena godišnje stope rasta realnog BDP-a za prvi kvartal 2026. godine iznosi 2,1 odsto, objavljeno je iz Centralne banke Bosne i Hercegovine.
Kako su naveli, raspoloživi visokofrekventni indikatori ne ukazuju na ubrzanje ekonomske aktivnosti na početku 2026. godine, pišu Nezavisne novine.
“Rast od 2,1 odsto je procijenjen uz dominantan doprinos sektora usluga, dok je doprinos prerađivačke industrije i dalje ograničen uslijed slabe vanjske tražnje i povišenih troškova proizvodnje”, istakli su iz Centralne banke BiH.
Dodali su da procjenjuju da je godišnji rast realne ekonomske aktivnosti u četvrtom kvartalu 2025. godine bio 2,1 odsto, što je identično brzoj procjeni iz decembra 2025. godine.
“Prema procjeni za posljednji kvartal 2025. godine, za 2025. godinu se procjenjuje godišnji rast realnog BDP-a od 1,9 odsto, što je gotovo identično projekciji iz jesenjeg kruga srednjoročnih makroekonomskih projekcija (dva odsto)”, stoji u saopštenju Centralne banke BiH.
Inflacija pod kontrolom, ali uz rizike rasta
Kada je u pitanju inflacija, njihova procjena je da bi ukupna inflacija mogla iznositi 3,5 odsto, a temeljna inflacija 4,2 odsto u prvom kvartalu 2026. godine.
“Dominiraju domaći inflatorni pritisci. Ukupna inflacija revidirana je naniže u odnosu na prethodni krug brzih procjena (sa 3,8 na 3,5 odsto), dijelom zbog manjeg efekta rasta cijena hrane na ukupni indeks, što ukazuje da kretanja domaćih cijena hrane u posljednje vrijeme ne prate u potpunosti međunarodne trendove. U drugom kvartalu očekujemo da bi moglo doći do ubrzanja ukupne inflacije, do nivoa od 3,9 odsto, usljed rasta cijena energenata, i njihovog prelivanja na rast cijena ostalih dobara i usluga. I sa ovom, trenutnom procjenom inflacije postoji značajan rizik revizije naviše, već u narednom krugu, zbog povećanih geopolitičkih rizika”, piše u saopštenju Centralne banke BiH.
Slaba industrija i zavisnost od EU tržišta
Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu u Istočnom Sarajevu, rekao je za “Nezavisne novine” da dominantan uticaj na dinamiku našeg rasta imaju tendencije na strani potrošnje stanovništva i trendovi eksterne tražnje koja opredjeljuje naš proizvodni i izvozni sektor.
“Sektor usluga uglavnom nije izložen pritisku inostrane konkurencije te je obim aktivnosti determinisan domaćom tražnjom. Stoga rast plata i doznake iz inostranstva doprinose rastu tražnje koja utiče na veći obim pruženih usluga. Sa druge strane, naš izvozni sektor je oslonjen na tržište EU i svako kolebanje industrijske proizvodnje u EU se negativno reflektuje na našu proizvodnju i izvoz”, istakao je Mlinarević.
Energetska kriza i globalni rizici usporavaju oporavak
Prema njegovim riječima, u prvom kvartalu 2026. godine zabilježen je blagi pad industrijske proizvodnje od 1,6 odsto, naročito naglašeno na ključnim izvoznim tržištima kao što je njemačko.
“Uprkos prognozama da će se u 2026. godini industrijska proizvodnja EU vratiti na trajektorij rasta, rat na Bliskom istoku doveo je do rasta cijene nafte, što će pogoditi energetski intenzivne industrije. Zbog toga je i prognoza rasta za cijelu EU za 2026. godinu korigovana naniže i sad je na nivou od jedan odsto. Iz svega ovoga možemo zaključiti da će nastavak energetske krize, oličen u rastu cijene nafte, imati negativne reperkusije na naš rast zbog smanjenja izvoza i slabljenja radničkih doznaka. Nadu budi činjenica da sredstva iz Fonda za oporavak u iznosu od 200 milijardi evra namijenjena ulaganju u infrastrukturu i proizvodnju još nisu u većem dijelu realizovana, te bi sa njihovim ubrizgavanjem trendovi u industrijskoj proizvodnji EU mogli biti preokrenuti u pozitivnom pravcu”, naglasio je Mlinarević. Nezavisne novine