Izgradnja lokalne putne mreže puna manjkavosti

BANJALUKA, Upravljanje izgradnjom i rekonstrukcijom lokalne putne mreže u opštinama Republike Srpske od 2008. do 2010. godine karakterišu manjkavosti u planiranju, ugovaranju, realizaciji ugovorenih poslova, te nadzoru i kontroli, utvrdila je Glavna služba za reviziju javnog sektora Republike Srpske.

Revizija je provedena s ciljem ispitivanja i procjene da li opštine efikasno upravljaju investiranjem u infrastrukturne projekte izgradnje i rekonstrukcije lokalne putne mreže.

Utvrđeno je da je u lokalnu putnu mrežu od 2008. do 2010. godine investirano oko 280 miliona KM, te da su cijene dužnog kilometra puta, tampona i asfalta veoma varijabilne između i u okviru jedne opštine, a varijabilnost nije u korelaciji sa kvalitetom izvedenih radova.

Revizijom je utvrđeno da su izmjene ugovora redovna praksa opština tokom realizacije ugovora izgradnje i rekonstrukcije puteva, ali sa različitim stepenom učestalosti po opštinama, te da se kod dvije trećine ugovora povećava prvobitno ugovorena vrijednost radova, a kod trećine produžavaju rokovi završetka radova.

Izmjenama ugovora vrijednost prvobitno ugovorenih radova prosječno je uvećana oko 30 odsto, a  ugovoreni rokovi završetka radova na asfaltiranju lokalne putne mreže uglavnom se prekoračuju.

Kod  dvije trećine ukupno ugovorenih radova na nivou Republike Srpske rokovi su prekoračeni, dok kvalitet izvedenih radova u znatnoj mjeri odstupa od kvaliteta definisanog u ugovorima, tehničkoj dokumentaciji i važećim standardima.

Revizija je utvrdila da na oko 60 odsto puteva postoje vidljiva manja ili veća oštećenja, da je prosječno utvrđeno odstupanje na debljini asfalta oko 10 odsto, a na debljini završnog sloja tampona oko 35 odsto, dok oko dvije trećine ispitanog asfaltnog uzorka ne zadovoljava kriterijum zbijenosti kolovoza i zaostale šupljine u kolovozu.

Većini opština nedostaju potrebni planski akti, posebno dugoročni ili srednjoročni, a postojeći su uglavnom neusaglašeni. Utvrđeno je da je način planiranja bez definisanih kriterijuma, da je značajan broj izmjena planskih akata na godišnjem nivou, te da se javnim nabavkama ne pristupa na osnovu detaljne analize i neophodne dokumentacije.

Nabavke se uglavnom provode tako da se ispoštuje zakonitost i formalno pravne procedure, dok je postojeći proces ugovaranja manjkav.

Ugovori ne sadrže sve neophodne elemente u smislu zaštite javnog novca i interesa građana, efikasnijeg realizovanja procesa izgradnje i rekonstrukcije lokalne putne mreže i kvalitetnog upravljanja investiranjem u infrastrukturne projekte.

Pola  analiziranih ugovora ne sadrži odredbe o obavezi izvođača da radove izvede stručno i kvalitetno, uključujući i bankarsku garanciju za dobro izvedene radove. Trećina ugovora ne sadrže odredbe o ugovornoj kazni, kod trećine je garantni rok ispod zakonskog roka od dvije godine, dok je petina bez odredbi o garantnom roku.

Revizija je utvrdila da postojeći način nadzora, kontrole i izvještavanja koje provode opštine nije u funkciji efikasnog upravljanja investiranjem u izgradnju i rekonstrukciju lokalne putne mreže, jer ne omogućava realizovanje ugovorenih radova na način i utvrđenim rokovima, te dovodi u pitanje kvalitet izvedenih radova.

Oko 85 odsto puteva nema odobrenje za građenje, a oko 95 odsto odobrenje za upotrebu, više od pola opština ne vrši primopredaju i interni prijem radova između investitora i izvođača radova, a u većini opština ne vrši se tehnički prijem radova.

Glavna služba za reviziju javnog sektora RS saopštila je da putem Izvještaja revizije učinka nudi preporuke čijom implementacijom je moguće unaprijediti upravljanje ovim i drugim projektima u nadležnosti opština.  Srna