BANJALUKA, U gotovo 70 odsto slučajeva građevinska preduzeća probijaju rokove prilikom izgradnje lokalnih puteva, a u dvije trećine slučajeva prvobitno ugovorena vrijednost radova uvećava se za oko 30 odsto.
Pokazao je to izveštaj “Upravljanje izgradnjom i rekonstukcijom lokalne putne mreže” Glavne službe za reviziju javnog sektora RS (GSR RS).
Još alarmantniji je podatak da oko 85 odsto puteva nema odobrenje za građenje, a čak 95 odsto puteva ni odobrenje za upotrebu.
“Od 2008. do 2010. u lokalnu putnu mrežu investirano je oko 280 miliona maraka. Cijene kilometra puta, tampona i asfalta su vrlo različite kako između lokalnih zajednica, tako i u okviru jedne opštine. Razlika u cijenama nije u skladu s kvalitetom izvedenih radova”, saopštava GSR RS.
Potvrđuje to podatak da na oko 60 odsto puteva postoje manja ili veća oštećenja.
Revizori su utvrdili da većini opština nedostaju dugoročni i srednjoročni planski akti te da se javnim nabavkama ne pristupa na osnovu detaljne analize i neophodne dokumentacije.
I Jelenko Vasić, direktor preduzeća “Zvornikputevi”, koje radi na području desetak opština na istoku RS, odgovornost prebacuje na lokalne uprave, odnosno nedostatak stručnjaka.
“Dešava se da neko u lokalnoj upravi napravi predmjer radova u kancelariji, a da uopšte ne izađe na teren. Kad potom uđemo u posao, utvrdi se niz problema, zbog čega se rokovi probijaju, a cijene mijenjaju”, objasnio je Vasić, dodavši da nije rijedak slučaj da propadaju “politički” putevi, koji se grade zbog izbora ili interesa lokalne politike, a ne vodi se računa o kvalitetu.
Mladen Milanović, direktor preduzeća “Mrkonjićputevi”, kazao je da do probijanja rokova često dolazi i zbog neriješenih imovinsko-pravnih odnosa te nepredviđenih radova.
“Odgovorno tvrdim da takvih slučajeva, kao ni enormnog povećanja prvobitno ugovorenih cijena kod nas nije bilo”, naglasio je Milanović.
Komentarišući nalaze revizora, Mićo Mićić, načelnik Bijeljine, ne negira da postoje slučajevi u kojima je probijanje rokova neprimjereno.
“Nekada mještani određenog područja samoinicijativno sakupe novac za dodatne radove, pa pribjegavamo pravljenju aneksa ugovora, kako ne bismo morali ponovo raspisivati tender, zbog čega bi radovi bili usporeni. Ne podrazumijeva svaki aneks ugovora povećanje cijene koju lokalne zajednice plaćaju”, naglasio je Mićić, priznavši da je ponekad problem to što se ne rade detaljni projekti već se radi na osnovu predmjera i predračuna, koji često nisu tačni.
Milovan Čerek, načelnik Broda, smatra da su za sve krivi sami izvođači radova, koji se na neka gradilišta vraćaju i po desetak puta, jer im je interes samo novac.
“Neki putevi propadnu i popucaju prije nego što ih pustimo u saobraćaj, a teško je kontrolisati da li su nasuli šljunka koliko su obećali ili kakav asfalt koriste”, kazao je Čerek i dodao da su opštinama svezane ruke jer nadzor nad radovima građevinskih firmi rade pojedinci ili firme koje su s njima “u talu”.
Manjkavi ugovori
U izvještaju revizije se navodi da je postojeći sistem ugovaranja manjkav. Ugovori ne sadrže sve neophodne elemente u smislu zaštite javnog novca i interesa građana, efikasnijeg realizovanja procesa izgradnje i rekonstrukcije lokalne putne mreže i kvalitetnog upravljanja investiranjem u infrastrukturne projekte. Revizija je otkrila da polovina analiziranih ugovora ne sadrži odredbe o obavezi izvođača da radove završe stručno i kvalitetno, uključujući bankarsku garanciju za dobro izveden posao.
Kod trećine analiziranih ugovora ne postoje odredbe o ugovornoj kazni, a u isto toliko slučajeva garantni rok je ispod dvije godine, što je zakonska obaveza. Nezavisne novine